ฝึกนิสัยขายตัดขาดทุนด้วยการซื้อหุ้นแพงๆ

ปกติแล้วนักลงทุนแบบ VI คือนักลงทุนที่เน้นในมูลค่าของกิจการ คือซื้อกิจการที่มีมูลค่าสูงในราคาต่ำกว่ามูลค่านั้น และรอให้ผู้คนในตลาดเห็นมูลค่าที่ซ่อนอยู่นั้นและราคาเพิ่มขึ้นไปเอง (ทำให้มีทางเลือกเพิ่มขึ้นว่าจะถือต่อ ถือรับปันผล หรือขายทำกำไรออกไปหากราคาสูงเกินมูลค่าไปแล้ว)  การคำนวณมูลค่ามีหลายวิธีตามที่เคยเล่ามาในบทอื่นๆ ซึ่งสิ่งสำคัญคืออาจจะมีการคาดการณ์อนาคตปนอยู่ด้วยไม่น้อย นั่นทำให้ความแม่นยำในการคำนวณมูลค่าที่แท้จริงของกิจการขึ้นกับความสามารถในการคาดการณ์ของนักลงทุนผู้คำนวณด้วย

หลุมที่รออยู่สำหรับนักลงทุน VI

ด้วยความที่นักลงทุนแบบ VI ลงทุนด้วยการคำนวณมูลค่าของกิจการก่อนการลงทุน บางครั้งเราต้องรอเป็นเวลานาน นานมาก หรือนานเกินไปกว่าผู้อื่นจะเห็นค่าในสิ่งที่เราได้คำนวณเอาไว้ ที่แย่ไปกว่านั้นคือมีความเป็นไปได้ที่เราจะคำนวณผิด! คือคาดการณ์สิ่งต่างๆ ผิดไป ทำให้ราคาหุ้นปรับตัวต่ำลงไปมากเป็นเวลานาน (หลายๆ ครั้งก็ช่างนานเกินไปอีก) ในขณะที่เราเองก็ทนถือ ทนดูหุ้นปรับราคาลดลงๆ ไปเรื่อยๆ เพราะความที่มั่นใจว่าเราวิเคราะห์ดีแล้ว ทำให้เราขาดโอกาสในการลงทุนอื่น หรือแม้แต่โอกาสในการลงทุนหุ้นของบริษัทนั้นเองด้วยเงินจำนวนเดียวกันแต่สามารถซื้อหุ้นได้มากขึ้น 

ลองซื้อหุ้นแพงกัน

หุ้นแพงในที่นี้ไม่ได้หมายถึงหุ้นราคา 500 หรือ 1,000 บาท แต่อาจจะเป็นหุ้นราคา 2 บาทก็ได้แต่อาจจะเป็นบริษัทที่ยังไม่มีกำไร หรือ กำไรน้อยมากจนทำให้คำนวณ P/E ได้ประมาณ 50-100 (ปี  อย่าลืมว่า P/E มีหน่วยเป็นปี) คือลงทุนกัน 50-100 ปีนั่นแหละถึงจะคุ้มทุน หลายครั้งเป็นที่น่าแปลกใจและน่าสนใจพร้อมๆ กันจนแม้แต่นักลงทุนแนว VI ยังต้องเข้าไปดูว่าทำไมถึงได้รับความนิยมในการซื้อขายนัก  ซึ่งหลายบริษัทก็น่าสนใจจริงๆ นั่นแหละเพราะอาจจะถูกคาดหมายว่ากำไรจะฟื้นตัวกลับทำกำไรได้  แต่นั่นไม่ใช่สิ่งที่เราสนใจอยากลองทำกันในตอนนี้ 

แล้วทำไมชวนให้ซื้อหุ้นแพง

นักลงทุนที่ตามอ่านอย่าเพิ่งสับสนว่า แล้วอยู่ดีๆ ทำไมชวนให้ซื้อหุ้นแพงซะอย่างนั้น คือโดยทั่วไป (เน้นว่าโดยทั่วไปนะครับ) ถ้าเราไม่ได้มีข้อมูลอันค่อนข้างแน่นอนและมั่นใจได้ นักลงทุนแนว VI จะมองว่าการซื้อหุ้นแพงนั้นเป็นการเก็งกำไรมากกว่าการลงทุน และไม่มีเหตุผลอะไรที่จะทนถือหุ้นแพงๆ เลยถ้ามันขาดทุนอยู่ในพอร์ต   ในการชวนให้ลองซื้อหุ้นแพงนี้เราจะไม่วิเคราะห์พื้นฐาน เรียกว่าดูแต่ราคา แนวโน้ม การซื้อขายต่างๆ เท่านั้น โดยพยายามซื้อหุ้นที่กำลังมีราคาสูงขึ้นๆ เป็นหลัก  ซึ่งย่อมมีทั้งการที่เรา เดาถูก และเดาผิด (ตรงนี้ ใช้คำว่าเดา หรือ ดู ก็ได้นะครับ พอกันนั่นแหละ)

คัทลอส

บทเรียนแรกๆ ของการลงทุนคือการคัทลอสที่เรามักจะทำกันไม่ได้นี่แหละครับ คือเหตุผลที่แนะนำให้ซื้อหุ้นแพง เพราะอย่างที่บอกว่าในเมื่อเราก็ไม่ได้วิเคราะห์อะไร ไม่มีเหตุผลอะไรที่จะถือหุ้น P/E ระดับ 50-100 เป็นเวลานานๆ เรารู้อยู่แล้วว่าถ้าหุ้นไม่ขึ้นมันก็ลง แล้วมันก็สามารถลงไปได้มาก (หุ้นเหล่านี้ก็มักไม่จ่ายปันผลอีก) และเมื่อลงไปแล้วก็ไม่รู้ได้อีกว่าเมื่อไรมันจะกลับขึ้นมา ดังนั้นถ้าเราเกิดขาดทุนขึ้นมา (ลองจำกัดไว้ที่ 1-3%) ก็ไม่ต้องคิดเลย "ขายตัดขาดทุน" ออกไปก่อน 

มันคือการฝึกนิสัย

เพื่อนนักลงทุนคงคิดในใจว่า อยู่ดีๆ มาชวนให้เสียเงินซะแล้ว ใช่ครับและใช่มากด้วยแต่เป็นการ เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย ไงครับ เราฝึกตัวเองให้เสียหายเล็กๆ น้อยๆ ในวันนี้ (อาจจะ 100 - 1,000 บาท) ย่อมดีกว่าวันหน้าเราเสียหายนับแสนหรือล้านบาท โดยในการซื้อเพื่อทดลองนี้ก็อย่าซื้อมาก คำนวณให้ได้ว่าถ้าขาดทุน 1-3% ที่ว่าจะเป็นเงินไม่มากนัก การหัดทำเช่นนี้เป็นการ ฝึกนิสัย ว่าเมื่อเราซื้อหุ้นที่กำลังปรับตัวลงเราต้องขายตัดขาดทุนออกไปก่อนเสมอ และยิ่งถ้าเราเห็นว่าหลังจากที่เราขายตัดขาดทุนออกไปแล้ว หุ้นปรับตัวต่ำลงไปเรื่อยๆ เราจะยิ่งดีใจว่าเราตัดสินใจถูก นิสัยการขายตัดขาดทุนจะยิ่งฝังลงไปในใจเรามากขึ้น แต่ในทางกลับกัน ถ้าหุ้นปรับตัวขึ้น เราจะลองซื้อกลับดูก็ได้ ก็เป็นการฝึกนิสัยการกัดจิก เอ๊ย! การตามเก็บหุ้นนั้นได้ด้วย (นิสัยทั้งสองนี้สำคัญเท่าๆ กัน แต่ไว้คุยกันในตอนหน้าครับ) 

สรุป

สิ่งหนึ่งที่เป็นอุปสรรคในการขายตัดขาดทุนสำหรับนักลงทุนแบบเน้นมูลค่าของกิจการหรือ VI คือเรามั่นใจในสิ่งที่เราวิเคราะห์มา ซึ่งหลายครั้งไม่ได้ผิด แต่ถ้าเราขายตัดขาดทุนเป็นจะทำให้เรามีโอกาสมากขึ้นในการได้หุ้นที่ต้นทุนต่ำลง รวมถึงการจำกัดความเสียหายเมื่อเราคาดการณ์หรือคำนวณผิดด้วย   วิธีหนึ่งในการฝึกนิสัยนี้คือ ทดลองซื้อหุ้นที่เรารู้ว่าไม่มีประโยชน์ที่จะถือถ้าหากขาดทุน และเห็นว่าการตัดสินใจนั้นถูกต้องบ่อยๆ เราจะได้นิสัยที่ดีนี้ติดตัวต่อไป

ทดลองทำ

ลองหาหุ้นของบริษัทที่มีปริมาณการซื้อขายพอสมควร (เช่นวันละ 5 ล้านบาทขึ้นไป) และมี P/E 50-100 ที่มีแนวโน้มว่าราคาน่าจะกำลังเพิ่มสูงขึ้น โดยไม่วิเคราะห์พื้นฐานใดๆ (นอกจากแนวโน้มราคา) โดยทดลองซื้อในปริมาณน้อยๆ (เช่น 5000 - 10,000 บาท) และตั้งจุดขายตัดขาดทุนไว้ที่ 1-3% ซึ่งเป็นเงินราว 50-300 บาท (หรืออาจจะลองด้วยเงินน้อยกว่านั้นก็ไม่ว่ากันนะครับ)   ถ้าได้กำไรสัก 3-5% ก็ลองขายออกทำกำไรไป (ห้ามโลภซื้อมากเพื่อหวังได้กำไรมากเพราะนั่นไม่ใช่สิ่งที่เราต้องการทำกันตอนนี้) แต่ถ้าขาดทุนก็ให้ขายตัดขาดทุนออกไปเลยเพราะไม่มีประโยชน์อะไรที่จะถือหุ้นที่แพงมากๆ และมีโอกาสปรับตัวลงได้มากๆ เอาไว้  ฝึกการขายตัดขาดทุนจำนวนเงินน้อยๆ ให้เป็นนิสัย เงินที่เสียไปถือเป็นค่าเล่าเรียนเพื่อรักษาเงินที่มากกว่าไว้ในอนาคต

เกือบจะอย่างเดียวที่เราควบคุมได้คือขาดทุนเท่าไร

แหม ชื่อเรื่องไม่น่าอ่านเอาเสียเลย แต่เชื่อเถอะครับว่าเป็นเรื่องดี เพราะในการลงทุนโดยเฉพาะในตลาดหลักทรัพย์นั้น การขาดทุนเท่าไร หรือ ขาดทุนได้เท่าไรนั้นสำคัญเป็นเรื่องแรกเลยทีเดียว ทั้งๆ ที่ใครๆ เมื่อลงทุนแล้วก็คงไม่อยากขาดทุน  แม้ว่าการลงทุนโดยหลักการเน้นมูลค่าของกิจการหรือ VI (Value Investment) นั้นเป็นหนึ่งในวิธีที่ได้ผลดี มีส่วนเผื่อเพื่อความปลอดภัยที่เราได้คำนวณไว้ แต่อย่างไรก็ตามเราไม่มีทางรู้อนาคตได้ มูลค่าของบริษัทที่เราคำนวณเอาไว้ก็ได้มาจากการอนุมานต่างๆ อยู่มาก ไม่ว่าจะเป็นรายได้ รายจ่าย การเติบโตของบริษัท และอื่นๆ อีกมาก ซึ่งย่อมมีโอกาสผิดพลาดได้ (จะพลาดมากหรือน้อยนี่ล่ะครับคือฝีมือในการลงทุนด้วย  คนที่คาดการณ์ได้แม่นยำกว่าจะมีโอกาสสำเร็จมากกว่า) 

ราคาหุ้นที่ขึ้นลง

ในตลาดหลักทรัพย์ เราต้องถือว่าตัวเองไม่มีความสามารถควบคุมราคาหุ้นได้ ดังนั้นสิ่งที่เราจะทำได้คือ ซื้อ หรือ ขาย หุ้นอะไร จำนวนเท่าไร ในราคาตลาด ณ เวลานั้นๆ เท่านั้นเอง เนื่องจากเวลาที่เราซื้อหุ้น ส่วนมากแล้วถ้าไม่ขาดทุนก็จะได้กำไรนั่น เพราะราคาหุ้นมักไม่อยู่นิ่งๆ เฉยๆ เรียกว่าถ้าเราเลือกหุ้นและราคาที่เข้าซื้อว่าถูกกว่ามูลค่าที่แท้จริง (มากพอสมควรคือมี Margin Of Safety หรือส่วนเผื่อเพื่อความปลอดภัยพอควร) และไม่ปล่อยให้ตัวเองขาดทุนมากในการซื้อแต่ละครั้ง เมื่อเราลงทุนซ้ำไปหลายครั้งเรามักจะได้กำไรในที่สุด  

ที่จริงแล้วเราเลือกอะไรได้

นอกจากหุ้นอะไร จำนวนเท่าไรที่เราจะซื้อหรือขายในราคาตลาดแล้ว เราลองคิดเล่นๆ ว่าเราควบคุมอะไรได้บ้าง เราจะควบคุมราคาขายให้สูงขึ้นมากๆ แล้วเราได้กำไรมากๆ ได้ไหม คำตอบของคำถามนี้คงเป็น "ไม่ได้" แต่ในทางกลับกันถ้าเราซื้อหุ้นแล้วหุ้นกลับลดราคาลงมาเรื่อยๆ เราจะควบคุมการขาดทุนของเราได้ไหมว่าไม่เกินร้อยละเท่าไร คำตอบตรงนี้คือ "ได้" จริงๆ แล้วแทบจะเป็นอย่างเดียวเลยที่เราควบคุมได้นั่นแหละ แต่การขายตัดขาดทุนไปก่อนในกรณีของการลงทุนแนวเน้นมูลค่านี้ไม่ได้หมายความว่าขายแล้วเราหนีจากหุ้นที่อุตส่าห์วิเคราะห์มาแล้วนั้นไปเลย แต่เป็นการขายเพื่อเก็บเงินไว้ซื้อเพิ่มเมื่อราคาลดต่ำลงไปกว่าราคาที่เราขายตัดขาดทุนไป ซึ่งเราจะได้หุ้นจำนวนมากขึ้นเมื่อใช้เงินเท่าเดิมนั่นเอง

ดังนั้นเมื่อพูดถึงสิ่งที่ควบคุมได้แทบจะเพียงอย่างเดียวคือ การจะยอมขาดทุนเท่าไร เราก็ต้องเลือกซื้อของที่เรามีโอกาสที่จะควบคุมได้ด้วย หุ้นหลายตัวมีลักษณะราคาที่โดดไปมา มีการทำราคาขึ้นลงมากๆ ในแต่ละวันหรือหลายวันติดต่อกัน หรือมีลักษณะราคาไม่ต่อเนื่องคือ เปิดปิดกระโดดขึ้นลงไปมา (ขึ้นน่ะไม่เท่าไร แต่ถ้าโดดลงมากๆ ทีเดียวเราจะขายตัดขาดทุนแล้วเสียหายมาก) หุ้นของบริษัทแบบดังกล่าว ถ้าไม่จำเป็นก็เลี่ยงๆ ไว้จะดีกว่า 

สรุป

ราคาหุ้นมักไม่อยู่นิ่ง ถ้าเราเลือกหุ้นได้ดีและไม่ยอมขาดทุนเป็นจำนวนมากแล้ว ในที่สุดเรามักได้กำไร ในการลงทุนนอกจากเรามีสิทธิเลือกว่าจะ ซื้อ ขาย หุ้นอะไร จำนวนเท่าไร  เราควบคุมราคาหุ้นในตลาดและกำไรของเราไม่ได้เลย แต่ในทางกลับกันสิ่งเดียวที่เราดูว่าจะสามารถควบคุมได้ก็คือ เราจะขาดทุนไม่เกินเท่าไร  ในการซื้อหุ้นของบริษัทหนึ่งๆ ควรซื้อแต่น้อยก่อนในช่วงแรก ถ้าขาดทุน (แต่ละคน แต่ละหุ้น ตัวเลขนี้ไม่เท่ากัน แต่ปกติคิอ 2-5%) ให้หยุดซื้อและขายตัดขาดทุนออกไปก่อน แล้วตามไปซื้อที่ราคาต่ำลงนั่นเอง

ทดลองทำ

ลองเลือกหุ้นสักหนึ่งบริษัท แล้วประเมินว่าราคาที่เหมาะสมควรเป็นเท่าไร เมื่อเทียบกับราคาปัจจุบันแล้วยังมีโอกาสจะได้กำไร (upside gain) เท่าไร จากนั้นลองวางแผนว่าจากเงิน 100 ส่วนจะซื้อกี่ส่วนก่อน และถ้าหุ้นปรับตัวลงมาเป็นขาดทุนเท่าไรจะขายออกไปก่อนแล้วตามลงไปซื้ออีกครั้งเมื่อหุ้นหยุดการปรับราคาลงอย่างไร

อย่าคาดการณ์ราคาหุ้นในระยะสั้น

จะว่าไปแล้วเรื่องนี้เป็นเรื่องต่อเนื่องจากเรื่อง อย่าคาดเดาดัชนี ที่เคยเขียนไว้แล้ว แต่ดัชนีของตลาดหลักทรัพย์ก็มีที่มาจากราคาหุ้นแต่ละตัวแต่เป็นการคำนวณแบบเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก เรียกว่าถ้าหุ้นตัวใหญ่ มีขนาดตลาด (Market Capital คือถ้าเราจะซื้อบริษัทนั้นทั้งบริษัทมาเป็นของเราคนเดียวจะใช้เงินเท่าไร ซึ่งถ้าจะทำกันจริงๆ คือเอาราคาต่อหุ้นในตลาดคูณกับหุ้นทั้งหมดของบริษัทที่อยู่ในมือนักลงทุนประเภทต่างๆ - นั่นคือไม่รวม Treasury Stock หรือหุ้นที่ถูกซื้อคืนโดยบริษัทนั้นเอง แต่การคิดขนาดตลาดโดยประมาณแล้วก็อาจจะไม่คิดละเอียดขนาดนั้นก็ได้) ใหญ่แล้วเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยก็จะทำให้ดัชนีเปลี่ยนไปมากกว่าการเปลี่ยนแปลงราคาหุ้นของบริษัทที่มีขนาดเล็กกว่า 

ราคาหุ้นในระยะสั้น

ในระยะสั้นแล้วสภาพการณ์ของตลาดหรือราคาหุ้นต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยนั้นถือว่าเปราะบางมาก เป็นเพราะว่าขนาดของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเล็ก ปริมาณการซื้อขายน้อยมากเมื่อเทียบกับประเทศอื่นเช่นฮ่องกงหรือไต้หวัน การเคลื่อนย้ายเงินทุนของนักลงทุนนักลงทุนต่างประเทศ หรือแม้แต่รายย่อยที่เข้าซื้อขายหุ้นบางตัวเป็นการเฉพาะ (ภาษาเรียกกันขำๆ คือหุ้นเม่าเข้า - ซึ่งทำเป็นเล่นไปนะครับ คนที่แกล้งเรียกตัวเองว่าเม่าเนี่ยเห็นมาหลายรายแล้วเงินหนาแถมยังได้กำไรบ่อยก็มี) จึงทำให้มีผลต่อ ราคาหุ้นของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยมาก  การมีข่าวหรือเล็กน้อยก็ทำให้ราคาของหุ้นบางตัวเปลี่ยนไปมากทั้งที่ในความเป็นจริงแล้วนักลงทุนก็ทราบได้ว่าในระยะยาวแล้วนั้นไม่ว่าข่าวลือจะเป็นจริงหรือไม่ก็ตามก็ไม่ได้มีผลอะไรกับสภาพการทำงานของธุรกิจหรือผลประกอบการของบริษัทจดทะเบียนโดยทั่วไปนัก  แต่สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือเวลาหุ้นลงหุ้นก็ลงตามๆ กัน พอเวลาหุ้นขึ้น หุ้นก็ขึ้นพร้อมๆ กันเรียกว่าคนต่างช่วยกันซื้อขายในทางเดียวกัน จริงๆ แล้วดูไปก็ไม่แน่ใจเหมือนกันว่านักลงทุนแต่ละกลุ่มใช้อะไรในการตัดสินใจซื้อหรือขายหุ้นกันแน่ บางกลุ่มก็ซื้อๆ ขายๆ เอาสนุกกันไปจนราคาป่วนไปหมดก็มี  ราคาหุ้นในระยะสั้น (ระยะต่ำกว่า สองไตรมาส) จึงคาดการณ์แทบไม่ได้เลย 

แล้วอะไรที่เราพอจะคาดการณ์ได้

• ผลประกอบการของหลายบริษัท สามารถคาดการณ์ได้ ทำให้สามารถคำนวณรมูลค่าของบริษัทได้
• การเกิดวิกฤติต่างๆ คาดได้ว่าดัชนีโดยรวมมักตกต่ำลงมา แต่นั่นต้องเป็นกรอบเวลาที่กว้างขึ้น มีวิกฤติอยู่นานพอสมควรเช่น 1-2 ปี  ถ้าวิกฤติเป็นข่าวระยะสั้นๆ ดัชนีมักสะเทือนบ้างแล้วขยับกลับที่เดิม 
• เมื่อใกล้สิ้นสุดวิกฤติ ซึ่งเป็นเวลาที่ราคาหุ้นต่างๆ ตกต่ำลงไปมากแล้ว ก็มักเป็นเวลาที่ราคาหุ้นจะปรับกลับไป อาจจะถึงระดับปกติหรือไม่ก็ได้ (ส่วนมากจะไม่) ทั้งๆ ที่ผลประกอบการยังอาจจะแย่อยู่
• หุ้นหลาายบริษัทที่ปรับตัวลงไปอาจจะยังมีผลประกอบการที่ดีในช่วงวิกฤติด้วยซ้ำ อาจจะเป็นโอกาสที่ดีมากที่เราจะเลือกหุ้นดีๆ ผลตอบแทนสูง (ทั้งปันผลและกำไรจากส่วนต่างของราคา) เข้าพอร์ตได้ (ดูเรื่อง วิกฤติช่วยเลือกหุ้น ประกอบ) 
• ในระยะยาวแล้ว ราคาหุ้นจะเป็นไปตามผลประกอบการเสมอ (อาจจะมีความคาดหวัง และความเชื่อเข้ามาปนบ้าง แต่มีอิทธิพลน้อยกว่า)

ทดลองทำ

ลองกลับไปดูการเปลี่ยนแปลงของดัชนี และราคาหุ้นของบริษัทที่เราสนใจในช่วงวิกฤติต่างๆ ทั้งต้มยำกุ้ง แฮมเบอร์เกอร์ โควิด-19 เน้นที่ก่อนเข้าวิกฤติและกำลังจะออกและออกจากวิกฤติมาแล้ว  ว่าเปลี่ยนแปลงอย่างไร ประวัติศาสตร์มันมักจะซ้ำรอยเดิมเสมอ 

วีไอกับเทคนิคอล

โดยพื้นฐานของการลงทุนแล้วมักจะแบ่งออกได้เป็นสามประเภทคือ ลงทุนด้วยปัจจัยพื้นฐาน (Fundamental)  ลงทุนด้วยข้อมูลเชิงเทคนิค (Technical) และการลงทุนแบบเน้นมูลค่า (Value Investment) ซึ่งที่จริงก็อาจจะมีแบบแนวอื่นอีกแต่ไม่เป็นที่รู้จักนัก   ที่จริงการลงทุนแบบเน้นมูลค่านั้นจะเรียกว่าเป็นการเจริญพันธุ์ออกมาจากแนวปัจจัยพื้นฐานก็ได้ (ถ้าปัจจัยพื้นฐานของกิจการที่จะลงทุนไม่ดีเสียแล้ว การจะหามูลค่าออกมาคงทำได้ยาก หรือไม่ก็ได้ค่าต่ำต้อยจนไม่น่าสนใจที่จะลงทุน)  หลายคนอาจจะสงสัยว่าแล้วนักลงทุนแบบเน้นมูลค่าหรือวีไอ (VI - Value Investment) นั้นใช้เทคนิคอล (Technical) ในการลงทุนหรือไม่ ซึ่งน่าสนใจจะคุยกันไม่น้อยครับ 

เพราะจะพูดไปแล้ว การลงทุนในแนวเน้นมูลค่าของบริษัท ก็มีหลักการคำนวณราคาที่เหมาะสมของตัวเอง อาจจะใช้ P/E (Price per Earning ratio หรืออัตราส่วนระหว่างราคาต่อรายได้ต่อปี ผลการคำนวณคือการ) หรือ PEG (คือนำ P/E ของหุ้นมาหารด้วยอัตราการเติบโตของกำไรปกติต่อหุ้นต่อปี ยิ่งมีค่าต่ำกว่า 1 เท่าไรยิ่งดี) หรือ DDM (Dividend Discount Model คือการคิดรวมเงินปันผลที่จะได้รับในอนาคต และคิดลดมาเป็นมูลค่าในปัจจุบัน) หรือ DCF (Discounted Cash Flow หรือการคำนวณกระแสเงินสดอิสระที่จะทำได้ในแต่ละปีแล้วคิดลดมาเป็นมูลค่าปัจจุบัน) นี่ยังไม่หมดนะ เพราะนักลงทุนแต่ละคนอาจจะมีเทคนิคเฉพาะตัวอื่นๆ ได้อีก

ทำไมเทคนิคอลจึงน่าสนใจด้วย

ถ้าพูดถึงนักลงทุนในแนวเทคนิคแล้ว เขาจะดูการเปลี่ยนแปลงของราคา ปริมาณการซื้อขาย และช่วงเวลาที่เกิดราคาและปริมาณการซื้อขายนั้นเป็นหลัก เพื่อนำมาประกอบการตัดสินใจว่าควรซื้อหรือขายหุ้นตัวใดเมื่อไร เรียกว่าไม่ต้องดูผลประกอบการใดๆ กันเลย เพราะเชื่อว่าทั้งผลการดำเนินงานในปัจจุบันและอนาคตจะถูกสะท้อนออกมาในราคาหุ้นแล้ว  โดยพื้นฐานแล้ววิธีทางเทคนิคเป็นการใช้หลักสถิติและการพยากรณ์ มีตัวชี้ (indicator) ต่างๆ เช่น MACD, RSI, SD, Stochastic oscillator, Fibonacci retracement, เส้นเฉลี่ยสารพัดวันต่างๆ และอื่นๆ อีกมากมาย (เริ่มรู้สึกว่ายากกว่าสาย VI ในการประเมินมูลค่าหุ้นเสียแล้วสิ) แล้วตัดสินใจลงทุนไปตามที่ตัวชี้วัดต่างๆ เหล่านั้นบอกเรา 

สิ่งที่มักเกิดกับเทคนิคอล

โดยส่วนตัวแล้ว ปัญหาใหญ่หนึ่งของบรรดาตัวชี้วัดทั้งหลายมักจะไม่ค่อยลงรอยกันเท่าไร เช่น สองตัวนี้บอกให้ซื้อ แต่อีกตัวบอกให้ขาย เสร็จแล้วพอเราซื้อหุ้นกลับลงก็ต้องคิดในใจว่าก็มีตัวหนึ่งบอกให้ขายยังไงล่ะ ทำไมไม่เชื่อ (อ้าว) หรือกลับข้างกันเช่น ตัวนี้บอกให้ซื้อ แต่อีกสองตัวบอกให้ขาย เสร็จแล้วพอเราขายหุ้นกลับขึ้นไปเรื่อย ก็ต้องคิดในใจว่าก็มีตัวหนึ่งบอกให้ซื้อยังไงล่ะ (อ้าว อีกที) เอาล่ะเป็นอันว่าเราผิดก็ได้ (ฮา...) 

โดยส่วนตัวแล้วดูอะไรในเทคนิคอล

โดยส่วนตัวแล้วถ้าจะให้เลือกมองราคา เวลา และปริมาณการซื้อขาย คงจะไม่ลงลึกไปถึงตัวเลขทางสถิติหรือตัวชี้ (indicator) ทั้งหลาย แต่จะดูแนวโน้ม (trend) กว้างๆ ของราคาว่ากำลังขึ้น ลง นิ่งๆ หรือไซด์เวย์ (เรียกว่าดูคร่าวๆ ด้วยสายตาเลย) และ ดูกราฟแบบแท่งเทียน (candlestick) บ้าง เพราะ ถ้าแนวโน้มราคากำลังลงเราก็น่าจะชะลอการซื้อไว้ก่อน  ส่วนกราฟแบบแท่งแทียนนั้นช่วยให้เห็นความเคลื่อนไหวในวัน สัปดาห์ และความน่าจะเป็นของราคาหุ้นในระยะสั้น ข้อดีอีกข้อหนึ่งของกราฟแท่งเทียนคือ เมื่อเราคาดการณ์ผิดพลาด แท่งเทียนจะบอกได้เร็วว่าไม่เป็นไปตามที่คาดหวังแต่แรกและเกิดความเสียหายน้อยกว่า

สรุป

ดังนั้นแม้จะเป็นนักลงทุนแนวเน้นมูลค่าของกิจการ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะซื้อหุ้นโดยไม่ดูสภาวะแวดล้อมเลย เพราะนอกจากเราซื้อหุ้นที่ราคาต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริงแล้ว เราก็ยังอยากได้หุ้นที่ราคาต่ำเท่าที่จะทำได้ด้วย เพราะที่เงินเท่ากันเราจะได้หุ้นจำนวนมากกว่านั่นเอง

หัดทำ

ลองหาหุ้นที่สนใจ แล้วดูว่าแนวโน้มราคาของหุ้นนั้นอยู่ในช่วงใด ระหว่างกำลังขึ้น กำลังลง อยู่นิ่งๆ หรือ ไซด์เวย์ (ขึ้น หรือ ลง) และถ้าเราจะซื้อหุ้นนั้น เราควรรอหรือซื้อเลย หรือควรแบ่งซื้ออย่างไร เพื่อที่น่าจะได้ต้นทุนที่ต่ำที่สุด

ซื้อหุ้นตามราคาหรือเวลา

เวลาเราซื้ออะไรมาเพื่อขายไปสักอย่างหนึ่ง เราอาจจะให้ความสำคัญกับราคาขายเป็นหลักในของหลายๆ อย่าง พูดง่ายๆ คือซื้อมาเท่าไรไม่สำคัญเท่ากับว่าจะเอาไปขายที่ราคาเท่าไร การทำอย่างนั้นไม่ผิดและมีความเป็นไปได้สูงถ้าเราสามารถดัดแปลง แก้ไข เปลี่ยนแปลง เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับของที่เราซื้อมาเพื่อที่จะขายในราคาสูงขึ้นได้ แต่กับหุ้นนั้นเราคงไปดัดแปลงหรือสร้างมูลค่าเพิ่มให้มันไม่ได้เพราะโดยทั่วไปเราก็ไม่ใช่ผู้บริหารหรือคนที่จะวางนโยบายของบริษัท (และไม่ใช่คนที่จะสร้างข่าวให้กับหุ้นนั้นเพื่อให้เกิดความนิยมและมีราคาสูงขึ้นจากอุปสงค์และอุปทาน) ดังนั้นในการซื้อหุ้นเพื่อให้ได้กำไรเรามักจะต้องพยายามซื้อเพื่อให้ได้ต้นทุนที่ต่ำเมื่อเทียบกับมูลค่าที่แท้จริงของมัน และจะได้กำไรมากเมื่อซื้อโดยได้ต้นทุนที่ต่ำเท่าที่เราจะทำได้

การประเมินมูลค่าที่เหมาะสมของหุ้นนั้นว่ายากแล้ว แต่ความยากของการซื้อหุ้นให้ต้นทุนต่ำเท่าที่จะทำได้นี่แหละอาจจะยากกว่าก็ได้เพราะราคาหุ้นขึ้นกับของหลายอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระยะสั้นนั้นขึ้นกับอุปสงค์ อุปทาน และสภาพตลาดโดยทั่วไปเป็นหลักเลย 

ในตลาดหลักทรัพย์มีหุ้นมากมาย การขึ้นลงของราคาหุ้นต่างๆ จะถูกนำไปคำนวณดัชนีของตลาดแบบถ่วงน้ำหนักกับขนาดตลาด (Market Capital) ของบริษัทต่างๆ นั้น จะเห็นว่าที่จริงแล้ว ดัชนีของตลาดเป็น "ผล" จากการขึ้นหรือลงของราคาหุ้นต่างๆ แต่ในขณะเดียวกัน ดัชนีตลาดฯ นี้เองก็มีผลทางจิตวิทยาต่อราคาหุ้นทั้งหลายด้วย โดยเฉพาะเมื่อดัชนีปรับตัวลดลงติดต่อกันเป็นเวลานาน (อาจจะไม่ลงทุกวันติดกัน แต่โดยแนวโน้มแล้วปรับตัวลง) ถ้าเป็นเช่นนี้ ราคาหุ้นโดยส่วนมากจะยากที่จะปรับตัวขึ้นสวนไปได้ (แต่ถ้ามี ก็น่าสนใจไปดูสักหน่อยนะครับ อาจจะพบของดีก็ได้) ถ้าหุ้นของบริษัทที่เราสนใจมักมีราคาปรับขึ้นลงไปตามดัชนีตลาดหลักทรัพย์แล้วล่ะก็สิ่งที่ควรทำคือใจเย็นๆ และรอจนกระทั่งดัชนีปรับตัวลงจนสุดแล้วเริ่มปรับตัวขึ้นจึงค่อยเข้าไปเริ่มซื้อหุ้นก็ยังไม่สาย 

การซื้อตามราคา

แน่ล่ะ เมื่อเราจะซื้อของมันก็ต้องคุ้มค่า หรือราคาต่ำกว่าค่าของมัน ในกรณีของหุ้นก็คือเมื่อเราคำนวณราคาที่เหมาะสมของหุ้นไว้เรียบร้อยแล้วและเห็นว่าหุ้นของบริษัทนั้นราคาต่ำกว่าราคาเหมาะสมมากๆ (เช่น 30-50% ซึ่งส่วนต่างนี้เราเรียกว่า ส่วนเผื่อเพื่อความปลอดภัย หรือ Margin Of Safety) เราอาจคิดอยากจะลองเข้าไปซื้อได้ (จริงๆ แล้วยังมีเรื่องอื่นที่ต้องดูประกอบด้วยนะครับ เช่น  ลักษณะธุรกิจ ผู้บริหาร ธรรมาภิบาล เป็นต้น) แต่การเริ่มซื้อเราอาจจะต้องดูแนวโน้มของราคาสักนิดก็ไม่เสียหายอะไร ถ้าราคายังอยู่แนวโน้มขาลงจะด้วยเพราะสภาพตลาดหรือความไม่นิยมในหุ้นนั้นชั่วคราว ก็คงต้องทำใจเย็นๆ รอจนราคานิ่งก่อนค่อยเข้าไปซื้อ และก็คงไม่ได้ซื้อทีเดียวให้ได้ตามจำนวนที่วางแผนไว้  สรุปง่ายๆ คือซื้อเมื่อ

• ราคาต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริง และ
• ราคาไม่อยู่ในแนวโน้มขาลง

การซื้อตามเวลา 

ที่จริงแล้วแนวคิดนี้มาจาก DCA หรือ Dollar Cost Average คือแบ่งซื้อหุ้นออกเป็นหลายครั้งด้วยเงินจำนวนเท่าๆ กัน เมื่อหุ้นมีราคาต่ำลงก็จะได้หุ้นจำนวนมากขึ้น และเมื่อหุ้นราคาสูงขึ้นก็จะได้หุ้นจำนวนน้อยลง (แต่ก็ดีที่หุ้นราคาสูงขึ้นจากที่เคยซื้อ) จากข้อที่แล้วแม้ว่าเราจะเห็นว่าราคาหุ้นต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริง และราคาเริ่มนิ่งให้เข้าไปซื้อได้ เราก็คงไม่ซื้อหุ้นนั้นทั้งหมดตามงบประมาณที่วางไว้ในคราวเดียว แต่ต้องวางแผนเกณฑ์ส่วนตัวขึ้นว่าเราจะซื้อกี่ครั้ง แต่ละครั้งห่างกันเท่าไร โดยทั่วไปแล้วอาจจะแบ่งออกเป็น 5-10 ครั้ง โดยดูวงรอบการเคลื่อนไหวของราคาหุ้น ถ้าราคาหุ้นเคลื่อนไหวเป็นวงรอบ (คือ ขึ้นและลง) ช้าก็ต้องปรับความห่างการซื้อแต่ละครั้งให้นานขึ้น  แต่ถ้าราคาหุ้นเคลื่อนไหวเป็นวงรอบ (คือ ขึ้นและลง) เร็วก็ต้องปรับความห่างการซื้อแต่ละครั้งให้ถี่เข้ามา แต่ถ้าราคาเปลี่ยนเป็นทิศทางขาลง ให้หยุดซื้อก่อน  สรุปง่ายๆ คือ

• ถ้าหุ้นเคลื่อนไหววงรอบเร็ว ซื้อถี่ขึ้น
• ถ้าหุ้นเคลื่อนไหววงรอบช้า ซื้อห่างออกไป
• หยุดซื้อถ้าหุ้นมีแนวโน้มเป็นขาลง 

ทั้งหมดนี้คือข้อแนะนำในระบบการซื้อ สำหรับผู้ที่เป็นนักลงทุนระยะกลาง (1-2 ปี) ขึ้นไปนะครับ ถ้านักซิ่งทั้งหลายมาทำตามอาจจะอึดอัดจนสลบก่อน หรือ ลืมไปเลยว่าจะต้องทำอะไรในเวลาใด  อิอิ

ทดลองทำ

ลองพยายามหาหุ้นของบริษัทที่น่าสนใจ คือเมื่อคำนวณมูลค่าที่เหมาะสมของหุ้นนั้นแล้วสูงกว่าราคาปัจจุบัน  แล้วพิจารณาว่าควรซื้อหรือไม่  โดยดูว่ามีส่วนเผื่อเพื่อความปลอดภัยเพียงพอหรือไม่ มีแนวโน้มที่ไม่เป็นขาลงไหม และควรจะแบ่งซื้อกี่ครั้ง ครั้งละเท่าไรในระยะเวลาห่างกันเท่าไร และวางแผนไว้ว่าหยุดซื้อเมื่อลักษณะราคาเป็นอย่างไร

การลงทุนกับการเมือง

สำหรับคนทั่วไปแล้วอาจจะคิดว่าการเมืองนั้นไม่ค่อยเกี่ยวข้องกับตัวเองสักเท่าไร แต่ในหมู่นักลงทุนแล้วเราทราบดีกว่าเกี่ยวข้องกันอย่างมาก ถ้ายังมีเพื่อนนักลงทุนคนไหนที่ยังคิดว่าไม่เกี่ยวกันล่ะก็ คงต้องบอกให้เริ่มเปลี่ยนความคิดได้ หรือถ้ายังไม่เชื่อก็ลองติดตามอ่านเรื่องนี้ดูก่อน หรือแม้แต่คิดว่าเกี่ยวข้องอยู่แล้วก็ลองติดตามดูว่ามีแง่มุมไหนบ้าง หรือจะนำอะไรไปปรับใช้กับการลงทุนของตัวเองให้ดีขึ้นได้ ก็อาจจะเป็นประโยชน์นะครับ

การลงทุนกับการเมือง

สิ่งแรกที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ การเมืองนั้นย่อมมี "ขั้ว" มีฝักมีฝ่ายอยู่ แต่ละขั้วอาจจะเอื้ออำนวยต่อธุรกิจที่อยู่ในเครือพรรคพวกเดียวกันเป็นพิเศษก็ได้ ในขณะที่บางครั้งนอกจากไม่ส่งเสริมธุรกิจที่อยู่คนละขั้วการเมืองแล้วยังมีนโยบายให้ได้รับผลกระทบก็เป็นไปได้ อย่างไรก็ตามนักธุรกิจที่ฉลาดมักจะสามารถทำตัวให้เข้ากับการเมืองได้ทุกฝ่าย เรียกว่าเอาตัวรอดไปได้เรื่อย ถ้าไม่เป็นการทำตัวแบบ "นกสองหัว" จนน่าเกลียดหรือขาดจริยธรรมเกินไป ก็อาจจะเป็นการปฏิบัติที่ยอมรับได้หรือดีกับธุรกิจก็ได้

อีกหนึ่งกรณีที่อาจจะเกี่ยวกับการเมืองด้วยคือนโยบายของกลุ่มพรรคการเมืองที่เป็นผู้มีอำนาจในการออกกฏหมาย (รวมเรียกว่า พรรคร่วมรัฐบาล) ของบางอย่างที่เคยผิดกฏหมายมาก่อนอาจจะกลายเป็นถูกกฏหมายในวันต่อมาได้เมื่อกฏหมายเปลี่ยนไป และในทางกลับกันก็เช่นกัน ของที่เคยถูกกฏหมายอาจจะกลายเป็นผิดกฏหมายในวันนี้ได้ เรื่องของกัญชาที่เริ่มถูกกฏหมายที่เกิดขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้เป็นตัวอย่างหนึ่งที่ดี ทำให้หลายธุรกิจมีผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของกัญชาออกจำหน่ายได้ (จุดนี้เราไม่พูดถึงข้อดีหรือเสียนะครับ เพราะอยู่นอกประเด็น) หรือการออกมาตรการฉุกเฉินต่างๆ เกี่ยวกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อ Covid-19 ที่ผ่านมา เช่น การจำกัดการเดินทาง ปิดเที่ยวบิน โรงแรม โรงเรียน ห้างสรรพสินค้า ล้วนมีผลต่อการประกอบธุรกิจทั้งสิ้น แม้แต่ผลทางอ้อมในการจัดหาและฉีดวัคซีนของรัฐว่าเร็วหรือช้าอย่างไรก็มีผลเช่นกัน

นอกจากนั้นยังมีเรื่องการเมืองที่ดูแปลกจนคิดว่าไม่น่าจะมีได้เร็วๆ นี้ (16-17 มิถุนายน 2565) คือ ความพยายามที่รัฐบาลขอให้บรรดาโรงกลั่นน้ำมันในประเทศช่วยแบ่งผลกำไรส่งเข้ากองทุนน้ำมันเอาเสียดื้อๆ ซึ่งเรื่องนี้ไม่มีข้อกฏหมายรองรับ ไม่สามารถบังคับได้ (และการขอที่ว่านี้เหมือนการขอบริจาค แต่เป็นเงินจำนวนมหาศาล) เพราะการดำเนินกิจการของโรงกลั่นน้ำมันในประเทศไทยมีข้อตกลงกันอยู่แล้วตั้งแต่ต้น การได้กำไรหรือขาดทุนของโรงกลั่นน้ำมันเป็นเรื่องปกติในการทำธุรกิจ บางครั้งอาจจะขาดทุน และเมื่อคราวได้กำไรก็ต้องนำมาหักกลบลบหนี้กับเมื่อคราวที่ขาดทุนเป็นเรื่องปกติ (และหากได้กำไรก็จะต้องเสียภาษีส่งรัฐอยู่แล้ว) ถึงคราวที่โรงกลั่นมีกำไรบ้างกลับถูกพยายาม "ไถเงิน" เข้ากองทุนนั่นนี่จึงเป็นเรื่องไม่ถูกต้อง (เมื่อคราวโรงกลั่นขาดทุนปีละหลายพันล้านบาทต่อโรงต่อปี ไม่เห็นใครไปช่วยเขาบ้าง) 

นโยบายที่มีผลทางอ้อม

นโยบายที่มีผลอีกเรื่องหนึ่งคือ การเงินและการคลัง พูดง่ายๆ คือ ดอกเบี้ย (นโยบายการเงิน) และภาษี (นโยบายการคลัง) นั่นเอง ภาษีที่สูงขึ้นย่อมทำให้แรงจูงใจในการทำธุรกิจลดลง (เราจึงต้องมี คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือ Board Of Investment - BOI) ที่พิจารณาส่งเสริมการลงทุนด้วยมาตรการให้ผลประโยชน์ต่างๆ กับผู้ลงทุน หนึ่งในนั้นคือมาตรการด้านภาษี เช่น ได้รับยกเว้นภาษีอะไร จำนวนเท่าใด ในระยะเวลาเท่าใด เป็นต้น การไม่เสียภาษีเป็นการทำให้ธุรกิจมีกำไรสุทธิเพิ่มขึ้น ซึ่งเขาสามารถนำไปลงทุนต่อหรือใช้หนี้ที่สร้างขึ้นเพื่อดำเนินธุรกิจได้ ทำให้กิจการเติบโตได้เร็วขึ้น นโยบายเกี่ยวกับภาษีที่ดิน อัตราภาษีในการโอนอสังหาริมทรัพย์ ก็เป็นสิ่งที่มีผลกับการดำเนินงานของธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ต่างๆ ค่าโอน จดจำนองที่สูงย่อมทำให้แรงจูงใจในการซื้อลดลง

นโยบายที่สำคัญอีกคือเรื่องการเงินหรืออัตราดอกเบี้ยต่างๆ ดอกเบี้ยเงินกู้ที่สูงขึ้นทำให้ต้นทุนของธุรกิจ (Cost of Capital) สูงขึ้น ความเสี่ยงสูงขึ้น แรงจูงใจในการทำธุรกิจต่ำลง ยิ่งกับบุคคลธรรมดาที่ไม่สามารถ "ส่งถ่าย" ภาระทางภาษีไปให้ผู้อื่นได้แต่ต้องแบกรับเอาไว้เองยิ่งได้รับผลกระทบมาก ซึ่งต้องไม่ลืมว่าสุดท้ายแล้วบุคคลธรรมดาเล็กๆ เหล่านี้ก็คือลูกค้าของบริษัทขนาดใหญ่ ผลกระทบก็ตกลงไปถึงบริษัทขนาดใหญ่ในที่สุดนั่นเอง

สรุป

จะเห็นว่านโยบายของรัฐบาลไม่ว่าจะเป็นการออกกฏหมายหรือนโยบายทั่วไปล้วนมีผลกระทบกับธุรกิจโดยรวมทั้งสิ้น แต่จะมากหรือน้อยแล้วแต่ประเภทของธุรกิจนั้น ถ้าเป็นไปได้นักลงทุนก็คงต้องการซื้อธุรกิจที่ได้ประโยชน์จากกฎหมายและนโยบายของรัฐต่างๆในราคาที่ยังไม่แพง แต่ในความเป็นจริงแล้วอาจจะยากที่มีธุรกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกับนโยบายของรัฐหรือกฎหมายต่างๆ ที่ว่าเลย สิ่งที่เราทำได้ก็คือเลือกธุรกิจที่ได้ประโยชน์ที่สุด มั่นคง มีความสามารถในการปรับตัวได้เร็วนั่นเอง

ทดลองทำ

สำรวจดูว่าบริษัทที่เราสนใจจะลงทุนหรือลงทุนไปแล้วมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์หรือรับผลกระทบจากนโยบายของรัฐหรือกฎหมายต่างๆ เพียงใด อาจจะใช้วิธีหาข่าวต่างๆ ที่เกี่ยวข้องก็ได้ หรือดูในแบบประเมินความเสี่ยงที่บริษัทจดทะเบียนจัดทำเสนอให้กับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยเป็นประจำก็ได้ เพื่อเราจะได้คิดล่วงหน้าว่าถ้าเกิดเหตุการณ์ กฎหมายหรือนโยบายของรัฐที่เกี่ยวเนื่องกับบริษัทที่เราลงทุนเราจะตัดสินใจอย่างไร

ความสมเหตุสมผลของงบการเงิน

งบการเงินเป็นเครื่องมือสำคัญของทั้งเจ้าของธุรกิจเองและนักลงทุนในการรู้สถานะทางการเงินของกิจการ เราทราบกันอยู่แล้วว่าประกอบไปด้วย งบดุล (หรือเรียกว่างบแสดงสถานะทางการเงิน), งบกำไรขาดทุน, งบกระแสเงินสด, และ งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้น (ส่วนของเจ้าของ) ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่ทำให้นักลงทุนมองเห็นเข้าไปในการทำงานของบริษัทได้ชัดเจนในระดับหนึ่ง 

บัญชีนั้นอาจจะตกแต่งได้

แต่อย่างไรก็ตาม ต้องไม่ลืมว่า รายงานทุกอย่างมีข้อจำกัดของมัน มากบ้างน้อยบ้างก็แล้วแต่ว่าถูกจัดทำและตรวจสอบได้มากหรือน้อยเพียงใด ข้อจำกัดเหล่านี้เช่น 

1. งบการเงินเป็นการจัดทำ ณ วันหนึ่งๆ เช่นสิ้นสุดไตรมาส หรือปี ดังนั้นไม่ได้แสดงสถานะสิ่งที่เกิดขึ้นในระหว่างทางโดยตรง นั่นหมายถึงว่า ระหว่างทางอาจจะแย่ แต่ทำให้อะไรๆ ดีได้ตอนจะปิดงบฯ ก็ดูดีได้

2. การจัดทำงบการเงินนั้น หลายครั้งอาจจะมีการคาบเกี่ยวในการบันทึกรายการ เช่น การบันทึกเงินมัดจำเป็นรายได้, การซื้อกิจการอื่นที่มีค่า Goodwill สูงเกินความเป็นจริง, การตกแต่งบัญชีสินทรัพย์โดยการตีมูลค่าราคายุติธรรมของสินทรัพย์สูงเกินความเป็นจริง (จะบันทึกเป็นกำไรในงบกำไรขาดทุน, และเพิ่มส่วนของผู้ถือหุ้นให้สูงขึ้นเกินจริง โดยไม่ใช่กำไรจากการดำเนินกิจการ) 

3. การพยายามบันทึกข้อมูลทางบัญชีที่ทำให้งบการเงินดูดีเป็นครั้งคราว เช่น ปกปิดการขาดทุนโดยการเผื่อหนี้สงสัยจะสูญที่ผิดปกติ (คือน้อยเกินไป), การปกปิดสินทรัพย์ที่แท้จริงโดยบันทึกการด้อยค่าของทรัพย์สินต่างๆ ไม่ตรงตามความเป็นจริง, การปกปิดหนี้สินเช่นการบันทึกสัญญาทางการเงินเป็นสัญญาทางการดำเนินงาน, การเลื่อนการรับรู้รายได้เข้าหรือออกไป ซึ่งมีผลต่องบกำไรขาดทุนและต่อภาษีที่ต้องจ่ายด้วย หรือแม้แต่การบันทึกสิ่งที่ตัวเองเป็นนายหน้าในการซื้อขายเป็นรายได้ของตัวเอง (กรณี Enron) เป็นต้น 

ทั้งหมดด้านบนนั้นอาจจะเขียนไว้หรือไม่เขียนไว้อย่างชัดเจนในหมายเหตุประกอบงบการเงิน และก็ขึ้นกับผู้สอบบัญชีว่าจะสามารถสืบค้นที่มาได้มากหรือน้อยเพียงใดด้วย บางบริษัทอาจจะดูไม่ให้ความร่วมมือนักในการสอบบัญชี ซึ่งหากเป็นเช่นนั้น เมื่อถึงจุดหนึ่งผู้สอบบัญขีก็อาจจะมีข้อสังเกต เงื่อนไข ไปจนถึงไม่รับรองบัญชีนั้นได้

แล้วนักลงทุนต้องทำอย่างไร

สิ่งแรกที่ควรจะต้องพิจารณาคือ ใช้ สามัญสำนึก ว่าสมเหตุสมผลหรือไม่ เช่นดูว่างบที่ออกมากับสิ่งที่เราเห็น หรือสัมผัสได้นั้น มันดูเข้าท่าหรือไม่ งบดีแต่เป็นบริษัทที่ไม่น่าจะขายของได้ หรือไม่น่าจะมีอัตรากำไรสูงมากได้ แบบนี้น่าแปลกใจ หรือขายได้เยอะ รับงานมากมาย แต่งบแย่ แบบนี้ก็น่าจะสงสัยสักหน่อยว่าทำไม สำหรับบริษัทที่กิจการไม่ซับซ้อนมากนัก เราก็อาจสังเกตได้ไม่ยาก แต่กับบริษัทขนาดใหญ่ มีบริษัทย่อยมากมาย มีสินค้าหลากหลาย ยิ่งมีการลงทุนในต่างประเทศด้วยก็จะยิ่งซับซ้อนยิ่งขึ้นจนถึงกับไม่สามารถมั่นใจจากการใช้สามัญสำนึกตามปกติได้ว่างบการเงินที่เห็นนั้นสะท้อนสถานะการดำเนินงานของกิจการหรือไม่ นั่นก็คือความเสี่ยงอย่างหนึ่งที่ต้องทำเครื่องหมายเอาไว้ในใจ 

หมายเหตุประกอบงบการเงิน

อีกส่วนหนึ่งที่น่าสังเกตคือ หมายเหตุประกอบงบการเงิน (Notes to Financial Statement) ซึ่งทั้งที่ชื่อของมันเป็นเพียง "หมายเหตุ" แต่กลับสำคัญมาก เพราะคือการบอกนโยบายหรือรายละเอียดของเกณฑ์การจัดทำบัญชีที่บริษัทใช้อยู่ แต่ละบริษัทก็อาจจะมีเกณฑ์ต่างกัน ทำให้ตัวเลขที่ออกมาต่างกันได้มาก ในหมายเหตุประกอบงบการเงินจะแสดงสิ่งต่างๆ เหล่านี้ (มากน้อยก็ตามความโปร่งใสของแต่ละบริษัทด้วย ซึ่งเราก็พิจารณาได้เช่นกัน) เช่น

• รายได้ รับรู้อย่างไร เมื่อใด
• ลูกหนี้และเจ้าหนี้การค้า มากขึ้น น้อยลง คงค้าง อย่างไร การมีทั้งคู่มากผิดปกติย่อมไม่ดี
• รายละเอียดหนี้สินที่มีภาระดอกเบี้ย เป็นอย่างไร มากหรือน้อยเมื่อเทียบกับรายได้ อัตรากำไร 
• นโยบายการตัดค่าเสื่อมราคาเป็นอย่างไร มีการเปลี่ยนแปลงหรือไม่ในรอบใด 
• รายละเอียดของสินค้าคงเหลือ ถ้าเหลือมากอาจจะหมายถึงขายยาก หรืออาจจะตกร่นเสื่อมค่าได้
• มีการค้ำประกัน คดีความฟ้องร้องอยู่หรือไม่อย่างไร มีการประมาณหนี้สินจากค่าปรับหรือไม่ นี่คือความเสี่ยงที่บริษัทอาจจะต้องเตรียมรับ ถ้าความเสี่ยงสูงได้กันเงินเอาไว้หรือไม่อย่างไร
• รายละเอียดการลงทุน/ถือหุ้นในบริษัทอื่น เป็นการลงทุนที่ดีหรือไม่ ได้หุ้นนั้นมาในราคาสมเหตุสมผลหรือเปล่า 
• รายละเอียดและวิธีการประเมินสินทรัพย์ที่จับต้องไม่ได้ (เช่น Goodwill) ว่าแพงเกินไปหรือไม่ มีการเปลี่ยนแปลงตีค่าใหม่ทำให้ต้องไปบันทึกในกำไรและทำให้ส่วนของผู้ถือหุ้นเพิ่มขึ้นมาโดยไม่ได้มาจากการทำธุรกิจหรือไม่
• ข้อมูลด้านอัตราแลกเปลี่ยนที่มีผลกระทบกับกิจการ หลายกิจการมีการนำเข้าส่งออกด้วยเงินตราต่างประเทศ บางครั้งมีการได้หรือเสียผลประโยชน์นี้ซึ่งไม่ได้เกี่ยวกับการดำเนินงานโดยตรง (ก็ เกี่ยวอ้อมๆ เรื่องการจัดการค่าเงินอยู่บ้าง) และอาจจะเกิดขึ้นครั้งเดียว ก็เป็นสิ่งที่เรานำไปพิจารณาต่อได้ 
• อื่นๆ 

จะเห็นว่าทุกข้อนั้นสำคัญทั้งสิ้น (อาจจะมีอย่างอื่นมากกว่านี้อีก) ถ้าเราเห็นว่าบริษัทที่เราสนใจมีผลการดำเนินงานดีหรือไม่ดีผิดปกติเมื่อเทียบกับบริษัทในกลุ่มเดียวกัน ก็ควรอย่างยิ่งที่จะเข้ามาดูหมายเหตุประกอบงบการเงินนี้ด้วย 

ทดลองทำ

ลองดูงบการเงินของบริษัทในกลุ่มอุตสาหกรรมที่สนใจสัก 3-4 บริษัท ว่ามียอดขาย อัตรากำไร กำไรสุทธิ อัตราส่วนหนี้สินต่อทุน ต่างกันหรือไม่อย่างไร รวมทั้งเข้าไปดูหมายเหตุประกอบงบการเงินของบริษัทเหล่านั้นด้วยเพื่อหาเหตุผลที่อธิบายว่าทำไมผลการดำเนินงานจึงต่างกัน 

อัตราดอกเบี้ย FED กับตลาดหุ้น

 

ตกอกตกใจกันไปพร้อมหน้าสำหรับวันจันทร์ที่ 13 มิถุนายน 2565 ที่มีความกังวลว่าธนาคารกลางของสหรัฐฯ หรือ FED (Federal Reserve) จะเร่งขึ้นดอกเบี้ยกว่าที่คาดการณ์เพื่อสกัดเงินเฟ้อ นั่นคือสิ่งที่เราได้รับทราบจากข่าวทั่วไป แต่ในฐานะนักลงทุนลองมาดูในรายละเอียดสักนิดว่าที่มาที่ไปคืออะไรนะครับ 

Federal Reserve (System) หรือ Fed หรือธนาคารกลางสหรัฐ แม้จะได้ชื่อเป็นแบบที่เห็น แต่ไม่ได้รับสนับสนุนเงินทุนจากรัฐสภาสหรัฐฯ และถือว่าตัวเองมีความเป็นอิสระ คือตัดสินใจนโยบายการเงินได้เองโดยไม่ต้องรอให้ประธานาธิบดีหรือสภาเห็นชอบ จนหลายครั้งก็มีข้อขัดแย้งกันเป็นธรรมดา สิ่งที่ Fed ทำคือการปรับอัตราดอกเบี้ยซึ่งมีทั้งระยะสั้นและระยะยาว ทำให้มีผลกระทบต่อระบบการเงิน ธุรกิจตามมามากมาย โดยหลักการแล้วจะปรับอัตราดอกเบี้ยให้ต่ำลง (นั่นคือต่ำลงทั้งเงินฝากและเงินกู้) เมื่อเริ่มมีการฝืดเคืองของเงิน นั่นคือเงินไปกองอยู่และไม่มีใครเอาไปใช้ ดอกเบี้ยที่ต่ำลงทำให้ต้นทุนทางการเงินของธุรกิจต่ำลง นักธุรกิจหรือบุคคลก็อาจจะกู้เงินเพื่อมาลงทุน ทำให้มีการซื้อขายสินค้า อสังหาริมทรัพย์ ขยายกิจการธุรกิจโรงงานห้างร้านต่างๆ ในทางกลับกัน ถ้าเศรษฐกิจเติบโตเร็วเกินไป เกิดภาวะเงินเฟ้อมากเกินไป Fed ก็อาจจะพิจารณาเพิ่มดอกเบี้ย เมื่อดอกเบี้ยเพิ่มขึ้น (ทั้งเงินฝากและเงินกู้) ต้นทุนทางการเงินก็สูงขึ้น การกู้หนี้ต่างๆ จะลดลง ผู้คนอาจจะเริ่มนำเงินมาฝากกับธนาคารเพื่อหวังได้รับดอกเบี้ยแทนการนำไปใช้จ่าย ดังนั้นเมื่อ Fed ขึ้นดอกเบี้ยตลาดหลักทรัพย์ก็จะตกลงมา และในทางตรงกันข้ามเมื่อ Fed ลดอัตราดอกเบี้ยตลาดหลักทรัพย์ก็จะพุ่งทะยานสูงขึ้น 

เช่นปัจจุบันนี้เลยคือ ดัชนีอุตสาหกรรมดาวโจนส์ของสหรัฐอเมริกาปรับตัวลดลงมา -2,016.77 จุดหรือ -6.15% เป็น 30,766.26 จุด ณ เวลาที่กำลังเขียนบทความนี้ (13 มิถุนายน 2565) 

ทำไมอัตราดอกเบี้ยจาก Fed มีผลกับตลาดหลักทรัพย์ประเทศอื่นด้วย

ที่พูดถึงในย่อหน้าบนก็คือสิ่งที่เกิดขึ้นโดยตรงในประเทศสหรัฐอเมริกาเองซึ่งการขึ้นดอกเบี้ยของ Fed ก็ส่งผลลบกับตลาดหลักทรัพย์ของเขาเช่นกัน  แล้วประเทศอื่นล่ะเกี่ยวอะไรด้วย ทุกครั้งที่ Fed ขึ้นดอกเบี้ยซึ่งดูไม่เป็นผลดีต่อตลาดหุ้นไปในหลายประเทศนั้นเป็นผลต่อเนื่องมา เนื่องจากสกุลเงินดอลล่าร์สหรัฐอเมริกามีการแลกเปลี่ยนโอนถ่ายกันได้ง่าย เมื่ออัตราดอกเบี้ยปรับตัวสูงขึ้นก็จะมีบรรดานักลงทุนนำเงินมาฝากไว้กับสถาบันการเงินที่อิงอัตราดอกเบี้ยกับ Fed นักลงทุนเหล่านี้อาจจะมาเองหรือผ่านนายหน้าสรรหามาก็ตาม ทำให้อาจจะมีการยักย้ายถ่ายโอนของเงินจากการลงทุน (หรือเก็งกำไร) ในประเทศอื่นกลับไปยังสหรัฐอเมริกา และแน่นอนถ้ามีการแลกเปลี่ยนเงินโดยมีความต้องการเงินดอลล่าร์สหรัฐมากกว่าเงินสกุลของประเทศนั้นๆ ด้วยแล้ว จะทำให้ค่าเงินของประเทศนั้นตกต่ำลงด้วย 

ผลต่อการดำเนินธุรกิจจริงๆ ของบริษัทที่เราลงทุน 

การเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยของ Fed ดูเหมือนจะไกลตัว แต่มีผลทั้งการโยกย้ายเงินไปมา และค่าเงิน นั่นอาจจะเป็นเหตุทำให้อัตราดอกเบี้ยของประเทศต่างๆ ต้องปรับตัวด้วย ไม่เช่นนั้นอาจจะมีเงินไหลออกไปที่ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า และ/หรือ สกุลเงินที่ปลอดภัยกว่าได้  ถ้าเราเป็นผู้ลงทุนก็ต้องดูว่าบริษัทที่เราสนใจนั้นมีลักษณะใดต่อไปนี้เพียงใด

1. มีหนี้สินที่มีดอกเบี้ยจ่ายแค่ไหน 
บริษัทที่มีหนี้มากและต้องจ่ายดอกเบี้ยมากจนมีผลต่องงบการเงิน รวมทั้งไม่สามารถทำให้ต้นทุนทางการเงินต่ำลง (เช่น ออกหุ้นกู้ในอัตราดอกเบี้ยที่ดี ออกหุ้นเพิ่มทุนเพื่อลดสัดส่วนเงินกู้)  จะได้รับผลกระทบมาก

2. บริษัทมีรายรับรายจ่ายเป็นสกุลเงินต่างประเทศเพียงใด
อย่างที่เล่าให้ฟังว่า การโยกย้ายถ่ายเทเงินอันเป็นผลมาจากอัตราดอกเบี้ยประเทศสหรัฐฯ ที่เปลี่ยนไปสามารถมีผลทำให้อัตราแลกเปลี่ยนเงินเปลี่ยนไปได้ เรื่องนี้เป็นได้ทั้งผลดีและผลเสีย ถ้าบริษัทมีรายรับเป็นสกุลเงินต่างประเทศแต่เงินไทยมีค่าต่ำลง เมื่อแลกเป็นเงินบาทไทยก็จะได้จำนวนมาก กลายเป็นผลดีไปได้ ในทางกลับกันหากต้องซื้อสินค้าเป็นสกุลเงินต่างประเทศแต่เงินบาทไทยด้อยค่าลงก็ต้องจ่ายเป็นเงินบาทไทยจำนวนมากขึ้นย่อมไม่เป็นผลดี

3. ธุรกิจเราทำอะไรจริงๆ
สินค้าและบริการหลายอย่างอาจจะไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงและ/หรือมากนักจากการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยของ Fed ก็ได้ เช่นบริษัทที่หนี้สินน้อย ขายสินค้าจำเป็นต่อการดำรงชีวิต ราคาไม่สูงที่ลูกค้าไม่ต้องกู้มาซื้อ ใช้วัตถุดิบภายในประเทศและขายภายในประเทศ เช่นนี้ก็จะไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงมากนัก

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบต่างๆ กับดัชนีตลาดหลักทรัพย์ส่วนมากเป็นผลทางจิตวิทยาในระยะสั้น สำหรับนักลงทุนระยะยาวที่ลงทุนในบริษัทที่ดี มีภูมิต้านทานต่อพิษเศรษฐกิจแล้ว คงไม่ต้องตกใจมากนัก เพียงแต่ต้องสำรวจสุขภาพการลงทุนของตัวเองอย่างสม่ำเสมอ และปรับการลงทุนตามไปเมื่อจำเป็นและสมควร

ทดลองทำ

ลองดูว่า บริษัทที่เราสนใจ หรือที่ลงทุนอยู่ มีหนี้สินที่มีดอกเบี้ยจ่ายเท่าใด มีรายจ่ายและรายได้เป็นสกุลเงินต่างประเทศหรือบาทไทยในอัตราส่วนเท่าใด และทำธุรกิจที่มีวัตถุดิบหรือสินค้าที่ต้องนำเข้าหรือส่งออกด้วยสกุลเงินอื่นมากหรือน้อยอย่างไร 

ตัวอย่างการโฟกัสการลงทุน

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยนั้นเปิดกว้างมากสำหรับนักลงทุน ทุกวันมีทั้งนักลงทุนที่จากไป (เดี๋ยวๆ  ไม่ได้จากไปแบบไม่มีวันกลับอะไรทำนองนั้น แต่เป็นการออกจากตลาดฯ ไปเองแบบเต็มใจ อาจจะเพราะไม่สมหวังหรือด้วยเหตุผลอื่น) และก็มีนักลงทุนหน้าใหม่เข้ามาตลอดเวลา สำหรับนักลงทุนหน้าใหม่ที่ลงทุนในหุ้นหรืออะไรก็ตามแล้วถ้าเป็นมือใหม่จริงๆ เวลาที่เราเริ่มลงทุนเรามักจะแยกของที่ดีออกจากของที่ไม่ดีได้ แต่บางครั้งยังไม่สามารถแยกของที่ดีมากและดีเลิศออกจากของที่ดี ของพอใช้ได้ ได้ สิ่งที่เกิดขึ้นก็มักจะเป็นว่าเรา ซื้อหุ้นของบริษัทนั้นบริษัทนี้ปะปนกันไปหมด 

ชอบหลายบริษัทมากเกิดอะไรขึ้น

การที่เรารักชอบบริษัทต่างๆ นั้นไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร แต่ในการลงทุนเราจำเป็นต้องคัดเลือกให้เหลือจำนวนน้อยลงพอสมควร  ไม่เช่นนั้นแล้วถ้าเราซื้อหุ้นหลายบริษัทมาก (ลองนึกตามในใจนะครับ เช่น 100 บริษัท สมมติแบบเกินเลยไว้หน่อยจะได้นึกภาพออก)  ด้วยทฤษฎีทางสถิติแล้วยิ่งเราซื้อหุ้นมากบริษัทเท่าไรผลตอบแทนก็จะเป็นไปตามตลาดเท่านั้น (จริงๆก็อาจจะดีกว่าหรือแย่กว่านิดหน่อยแต่ก็ไม่มากนัก)  ดังนั้นนักลงทุนอาจจะต้องใช้ความพยายามเพิ่มขึ้น (บางครั้งอาจจะมากพอสมควรเลยล่ะ) ในการแยกบริษัทที่ดีมากและดีมากๆ สำหรับเราออกจากบริษัทที่ดีให้เหลือจำนวนน้อยๆ ส่วนกิจการที่ไม่ดีนั้นไม่พูดถึงเพราะเราคงคัดออกไปก่อนอยู่แล้ว 

แล้วต้องเหลือกี่บริษัท

คำแนะนำเบื้องต้นก็คือ ในการซื้อหุ้นลงทุนแรกนั้นไม่ควรจะเกิน 3 บริษัท และอาจจะวางแผนลงทุนเป็นเงินจำนวนเท่าๆ กันในแต่ละบริษัท (ซึ่งเทคนิคการซื้อเพื่อให้ได้ต้นทุนที่ไม่สูงเกินไปนั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่งต่างหาก) และเมื่อพอร์ตใหญ่ขึ้นก็ไม่เกิน 5 บริษัท จนถึงระดับเกิน 10 ล้านบาทจึงพิจารณาอะไรที่เกินกว่า 5 บริษัทได้ ด้วยวิธีแบบนี้ เมื่อหุ้นใดที่เราลงทุนและเราเลือกถูกต้องปรับราคาขึ้นไป ก็จะได้กำไรเป็นกอบเป็นกำ ดีกว่าการที่เราเอาเงินจำนวนไม่มากแต่กระจายซื้อหุ้นหลายบริษัทมากเกินไป แบบนั้นถึงแม้หุ้นของบริษัทที่เราลงทุนปรับราคาสูงขึ้นไป เราก็ไม่ได้กำไรมากมายนักเพราะเงินลงทุนในหุ้นนั้นไม่มากนั่นเอง

โดยสรุปก็คือ นักลงทุนต้องฝึกฝนตัวเองจนสามารถเลือกหุ้นที่ตัวเองชอบ ถนัด รู้จัก และประเมินมูลค่าที่แท้จริงได้ใกล้เคียงความจริงมากที่สุด และมีศักยภาพในการเติบโตได้ดีเพียง 3-5 บริษัทให้ได้นั่นเอง

คำแนะนำในการแบ่งซื้อ

ใน 3-5 บริษัทที่เราสามารถคัดออกมาได้ เราอาจจะไม่จำเป็นต้องซื้อในจำนวนเงินเท่ากัน ถ้าเห็นว่าบริษัทใดมีศักยภาพดีกว่าบริษัทที่เหลือก็โยกย้ายเงินไปไว้มากเป็นพิเศษได้ แต่ถ้าไม่แน่ใจจะแบ่งเท่าๆ กันก็ไม่ผิดกติกาแต่อย่างใด เช่นมีเงิน 100,000 บาท อาจจะซื้อเพียง 3 บริษัท ถึงหุ้นจะไม่ขึ้นไปมากอย่างน้อยก็น่าจะเลือกบริษัทที่ได้ค่าตอบแทนมั่นคงกว่าดอกเบี้ยเงินฝากธนาคารได้ล่ะน่า หรือถ้าเงินมากหน่อยเช่น 1,000,000 บาท ก็อาจจะซื้อ 5 บริษัท หรือ 10,000,000 บาทก็ขยับเป็น 7-8 บริษัท เป็นต้น ถ้ามีหุ้นของบริษัทที่เราเลือกปรับตัวขึ้นไปมากในขณะที่หุ้นอื่นไม่ตกหล่นลงไปนัก (ถ้าเลือกดี วางแผนในการซื้อดี ก็ไม่เสียหายมากหรอก) ก็ชนะเงินฝากได้สบายแล้ว   การแบ่งเงินเท่ากันก็สบายใจตรงที่ไม่ต้องกังวลในกังวลอีกทีว่าขนาดเลือกเหลือ 3-5 บริษัทแล้ว ยังจะวางเงินไว้ผิดที่อีก  แต่ถ้าหุ้นที่เราเลือกไว้เพียง 3-5 บริษัทนี้ยังไม่ขึ้นไปในเวลาที่เราคาดหวัง ก็ถือว่าเราอาจจะเลือกผิด (จริงๆ อาจจะไม่ได้ผิดที่พื้นฐาน แต่ผิดที่ผู้คนไม่สนใจเกินไปก็ได้นะครับ) ก็ต้องทำใจนิดหนึ่ง แต่จากประสบการณ์อยากบอกว่า ถ้าดูดีแล้ว ต้องมีสัก 1-2 บริษัทที่เราได้กำไรเป็นกอบเป็นกำล่ะครับ 

ทดลองทำ

ลองกำหนดเงินที่ตัวเองจะลงทุนดูว่าเป็นเท่าไร ไม่ว่าจะเป็นเงินก้อนครั้งเดียวที่มีอยู่แล้ว หรือจำนวนที่คิดว่าจะลงทุนในช่วง 1-2 ปีนี้ (คือ เติมเงินที่ได้จากการทำงานลงไปเรื่อยๆ ก็ได้) ว่าเป็นเงินเท่าไร จากจำนวนเงินนั้นก็เลือกจำนวนบริษัทที่เราจะซื้อหุ้นเพื่อลงทุน (เช่น 100,000 บาท ก็เลือก 2 บริษัท เป็นต้น) แล้วลองเลือกดูว่า จะเป็นบริษัทอะไรในราคาเท่าไร ซื้อเพราะเหตุผลอะไร ราคาวันนี้เท่าไร ราคาตามมูลค่าของบริษัทเป็นเท่าไร เมื่อไรในอนาคต เป็นต้น 

การซื้อขายหุ้นเป็นการเก็งกำไรหรือลงทุนกันแน่

ถ้าจะว่าไปแล้วเวลาคนเราลงทุนลงแรงเพื่อทำอะไรสักอย่าง ก็คงไม่มีใครวางแผนเพื่อที่จะขาดทุนกันหรอก  ยกเว้นบางคนที่วางแผนขาดทุนโดยตั้งใจเพื่อผลประโยชน์ที่มากกว่าที่จะตามมาก็มี แต่เอาเป็นว่านั่นเป็นคนละประเด็นกันก็แล้วกัน โดยทั่วไปการซื้อขายหุ้นจริงๆ แล้วก็คือการวางแผนเพื่อให้เราได้กำไรนั่นแหละ  ดังนั้นก็มักมีคนถามว่าอ้าวแล้วถ้าแบบนั้นมันไม่ใช่เป็นการเก็งกำไรหรือ ถ้าจะตอบว่าไม่ใช่ไปทั้งหมดก็คงไม่ถูกหรอกครับ เพราะลึกๆ แล้วส่วนหนึ่งมันคือการเก็งกำไรนั่นแหละ

อย่างไรก็ตามการซื้อหุ้นนั้นมี สภาพการณ์ วิธีการ และตัวเลือก ให้เรากระทำได้ในหลายลักษณะ เริ่มตั้งแต่การ ฟากการซื้อขายแบบเก็งกำไรจริงๆ ไปจนกระทั่งเป็น ฟากการลงทุนเกือบจะแท้จริง สังเกตดีๆนะครับตรงอย่างที่หลังที่ผมใช้คำว่า "เกือบจะแท้จริง" เพราะอย่างที่บอกไปข้างบนก็คือการลงทุนนั้นในบางแง่มุมก็มีการเก็งกำไรผสมด้วยอยู่ดี 

ฟากการเก็งกำไร

การเก็งกำไรแบบแท้จริงอาจจะด้วยการไม่สนใจอะไรเลย และซื้อขายในหุ้นตัวใดก็ได้ที่ถูกใจ ราคาตามมูลค่าต่อหุ้นเป็นเท่าไรไม่ต้องคำนวณหรอก โดยอาจจะเป็นหุ้นพรายกระซิบ หรือให้ทันสมัยหน่อยก็คือไปสอบถามตามเว็บบอร์ดหุ้นว่า พรุ่งนี้เขาจะเล่นอะไรกัน หรือดูการแกว่งตัวของราคาหุ้น แล้วก็ซื้อขาย บางคนซื้อราคาเปิดขายราคาปิดวันเดียวกัน หรือซื้อราคาปิดวันนี้ขายราคาเปิดวันรุ่งขึ้น ให้ได้เสียกันไปข้างหนึ่งเลยก็มี บางคนคิดว่าหุ้นลงมาตั้งเยอะแล้วประเดี๋ยวก็ต้องขึ้นบ้างล่ะ สู้ตาย ว่างั้นเถอะ ไม่รู้ว่ารอดหรือตายไปเท่าไรเหมือนกัน 

ฟากการลงทุนเกือบแท้จริง

ไล่เรื่อยมาในวิธีการจนกระทั่งเป็นการ ลงทุนเกือบจะแท้จริง แบบนี้คือดูสารพัดอย่างไม่ว่าจะเป็นพื้นฐานของบริษัทว่าทำอะไร ขายอะไร บริการอะไร มีลูกค้ามากน้อยเพียงใด มีอัตรากำไรแค่ไหน ประเมินความเป็นไปได้ในการเติบโตของธุรกิจ คำนวณราคาหุ้นตามมูลค่าของบริษัท คำนวณความเสี่ยง วางแผนวิธีการซื้อและขายกับราคาของหุ้นที่อาจจะเปลี่ยนแปลงได้ แล้วก็ลงมือลงทุน ซึ่งแน่นอนว่านักลงทุนที่ใช้วิธีเช่นนี้ย่อมจะต้องดูว่าราคาที่ซื้อหรือราคาเฉลี่ยที่ซื้อจะต้องต่ำกว่าราคาที่หุ้นของบริษัทนั้นสามารถขึ้นไปได้ภายใต้พื้นฐานของธุรกิจของบริษัท (คือ Value นั่นล่ะ) แต่การคาดการณ์ว่าราคาจะต้องสูงขึ้นไปอีกก็คือการเก็งกำไรที่ผสมอยู่นั่นเอง และเป็นการเก็งกำไรแต่อยู่บนพื้นฐานของความจริงและความน่าจะเป็น เมื่อทำซ้ำๆ กันหลายครั้งก็น่าจะมีโอกาสที่จะประสบความสำเร็จมากกว่าการลงทุนแบบโยนหัวโยนก้อย 

สรุป

ดังนั้นโดยหลักแล้วการลงทุนในตลาดหลักทรัพย์ย่อมมีการเก็งกำไรผสมอยู่ด้วยเสมอ เราต้องยอมรับในจุดนั้นก่อน เพียงแต่เราต้องเลือกจุดยืนว่าจะเอียงไปด้านใด เช่น เก็งกำไรมาก หรืออยู่ในด้านการลงทุนมาก ก็เป็นเรื่องที่ผู้ลงทุนต้องตัดสินใจเอง ส่วนนักลงทุนแบบเน้นคุณค่าก็จะเก็งกำไรกับการซื้อหุ้นที่ราคาต่ำกว่ามูลค่าพื้นฐานของธุรกิจนั้น  การที่เรานึกเสมอว่าการลงทุนเป็นการเก็งกำไรอยู่ด้วย เพราะสัญชาติญาณหนึ่งของนักเก็งกำไรคือการ เอาตัวรอด การรักษาเงินทุน (เงินต้น) เอาไว้ แม้ว่าเราเป็นนักลงทุนแนวเน้นมูลค่าของกิจการ แต่จะเป็นการดีที่เรามีสัญชาติญาณสองอย่างที่ว่ามานั้นด้วย ก็จะทำให้ความเสี่ยงลดลงไปอีก

ทดลองทำ

ลองเลือกหุ้นของบริษัทที่เราสนใจสัก 3 บริษัท แล้วพิจารณาว่าราคาตามมูลค่าเป็นเท่าไร ราคาบนกระดานเป็นเท่าไรต่ำกว่าหรือสูงกว่าราคาตามมูลค่าเท่าไร และใน 3 บริษัทนั้นมีบริษัทใดที่เราคิดว่าจะได้กำไรในระยะเวลาเท่าไร ด้วยปัจจัยอะไรบ้าง และในที่สุด ใน 3 บริษัทที่เราเลือกมานี้ ถ้าเราซื้อมันจริงๆ จะเป็นการลงทุนหรือเก็งกำไรมากกว่ากัน

การซื้อเหรียญคริปโตเป็นการลงทุนหรือไม่

พูดตรงๆ เลยว่าทีแรกผมก็สองจิตสองใจเหมือนกันนะครับว่าจะเขียนเรื่องนี้หรือไม่ แต่ในไหนๆ ก็เป็นเรื่องที่ยังถือว่าค่อนข้างทันสมัยก็เลยเขียนมาเล่าสู่กันฟังสักนิดก็คงจะไม่เสียหายอะไร เหตุผลที่สองจิตสองใจก็เพราะในบางมุมมองแล้วคนเรามีความรู้ต่อคำว่าการลงทุนและการเก็งกำไรไม่ชัดเจน จนบางครั้งหลายคนอาจจะมีความรู้สึกว่าการซื้อและขายบรรดาเหรียญคริปโตต่างๆ ที่เรียกว่า Crypto Currency นั้นเป็นการลงทุน ดังนั้นก่อนที่เราจะมาบอกว่ามันเป็นการลงทุนหรือไม่เราก็มาดูนิยามของคำว่าการลงทุนกันก่อน

การลงทุนคืออะไรแน่

จริงๆ แล้วคำว่าการลงทุนนั้นกว้างขวางมาก บางครั้งเลยทำให้สับสนหรือถูกทำให้สับสนเข้าใจเป็นอย่างอื่นไปได้ เช่นทำอะไรก็ได้ด้วยวิธีการที่ไม่ผิดกฏหมายแล้วได้เงินเพิ่มขึ้นมาถือว่าเป็นการลงทุน จนบางคนบอกว่าลงทุนซื้อล็อตเตอรี่ ซึ่งก็ไม่น่าจะใช่แล้วล่ะ (นึกถึง คลอเรสเตอรอล ซึ่งจริงๆ แล้วมันไม่ใช่ไขมัน แต่ถูกทำให้ผู้คนเข้าใจไปได้ว่าเป็นไขมันและต้องกำจัดออกไปโดยไม่ต้องบอกตรงๆ แบบนั้นเพราะบอกไม่ได้ มันไม่ถูกต้อง ถือว่าเก่งมากเลยนะ)  แต่โดยทั่วไปในมุมมองของนักลงทุนจริงๆ การลงทุนคือการใช้สินทรัพย์ที่เรามีไม่ว่าจะอยู่ในรูปความรู้ ความพยายาม และแน่นอนว่าหมายถึงเงินด้วย เพื่อสร้างผลตอบแทนที่สามารถคาดคะเนได้ด้วยความเสี่ยงที่ต่ำกว่าผลตอบแทนที่คาดว่าจะได้ นอกจากนั้นยังมีประเด็นที่สำคัญอีกหนึ่งอย่างก็คือเราจะต้องรู้ว่าสิ่งที่เราจ่ายไปนั้นเพื่อซื้ออะไรและเรากำลังได้อะไรกลับมาจากการจ่ายทุนที่เราลงไปนั้น

ตัวอย่างเช่นถ้าเราเปิดกิจการร้านก๋วยเตี๋ยวเราก็คงจ่ายเงินซื้อหน้าร้าน หม้อ ไห กระทะ เตาไฟ โต๊ะเก้าอี้ ทั้งหลายอย่างน้อยก็ยังเห็นว่าเรามีของเหล่านี้มาจากเงินที่จ่ายไปถ้ากิจการก๋วยเตี๋ยวไม่ดีเราก็อาจจะย้ายที่ไปทำที่อื่นหรือกระทั่งขายบรรดาอุปกรณ์ที่เราซื้อมาได้ ในระหว่างที่เราทำกิจการก๋วยเตี๋ยวก็สามารถคาดการณ์ได้ว่าลงทุนเท่าไร ขายได้จำนวนกี่ถ้วยกี่ชามต่อวัน กำไรชามละเท่าไร หักค่าใช้จ่ายต่างๆ แล้วเหลือเท่าไร (ยังไม่คิดถึงเรื่องค่าเสื่อมราคา ภาษีต่างๆ ก็แล้วกัน) ก็เป็นสิ่งที่คาดคะเนได้  เปรียบกับการซื้อหุ้นเราก็อยากรู้ว่าสิ่งที่เราจ่ายเงินไปนั้นคือส่วนของบริษัทที่ประกอบไปด้วย โรงงาน ที่ดิน ชื่อยี่ห้อ ความรู้ในการผลิตสินค้า และที่สำคัญก็คือตลาดและลูกค้าที่ธุรกิจนั้นมีอยู่ ทำให้เราสามารถประเมินได้ว่าผลตอบแทนจากเงินที่เราลงไปนั้นจะเป็นเท่าไร เราอาจจะประเมินจากอดีตที่ผ่านมา จากสภาพการณ์ของธุรกิจในปัจจุบันและอนาคตที่อาจจะเกิดขึ้น เพื่อให้รู้ถึงผลตอบแทนที่กำลังจะตามมา ที่สำคัญก็คือ ในระหว่างที่เราถือสินทรัพย์ที่เราลงทุนไปนั้นสินทรัพย์นั้นกำลังทำงานสร้างผลตอบแทนให้เราอยู่ทุกๆ วินาที อย่างมีเหตุผลคือสร้างประโยชน์ในการดำรงชีวิตให้ผู้อื่นด้วย 

ซื้อเหรียญคริปโตเป็นการลงทุนไหม

คราวนี้ย้อนกลับมาที่การซื้อบรรดาเหรียญคลิปโตต่างๆว่ามีลักษณะดังกล่าวหรือไม่ เราจ่ายเงินเพื่อให้ได้เหรียญกลับมาแล้วมีสินทรัพย์อะไรที่มีเหรียญนั้นเป็นตัวแทนไหม มีที่ดิน โรงงาน ธุรกิจ ลูกค้าหรือเปล่า สิ่งที่ซื้อมานั้นทำเงินให้กับตัวมันเองได้หรือไม่ด้วยวิธีการใด สมมุติว่าเราถือเหรียญนั้นไว้แล้วยังไม่ขายออกไปทำนองเดียวกันกับที่เราถือหุ้นเอาไว้ในระยะเวลานาน เราจะมีผลตอบแทนเหมือนหุ้นที่จ่ายปันผลไหม ถ้าคำตอบต่อคำถามต่างๆ นี่คือ "ไม่" ก็คงเป็นการยากที่เราจะถือว่าการซื้อและขายเหรียญคลิปโตต่างๆ เป็นการลงทุน และที่ถูกต้องแล้วมันคือการเก็งกำไรนั่นเอง

แล้วการซื้อหุ้นล่ะลงทุนไหม

แต่อย่างที่ผมเคยเล่าให้ฟังไว้ในบทอื่นว่าจริงๆ แล้วการซื้อหุ้นก็เป็นการเก็งกำไรอยู่ด้วยในระดับหนึ่งแต่เป็นการเก็งกำไรที่มีเหตุผล มีความน่าจะเป็นที่ดีรองรับ ยิ่งเราได้พิจารณาความแข็งแกร่งของธุรกิจและราคาหุ้นว่าต่ำกว่ามูลค่าของธุรกิจแล้ว ยิ่งทำให้ความเสี่ยงต่ำเมื่อเทียบกับผลตอบแทนที่จะได้รับ แต่ในทางกลับกันการเก็งกำไรโดยแท้จริงในการซื้อเหรียญคลิปโตต่างๆ ผู้จ่ายเงิน (สังเกตนะครับว่าผมพยายามหลีกเลี่ยงคำว่าผู้ลงทุนในกรณีนี้) จะต้องพิจารณาเองว่า มีความเสี่ยงระดับใดและควรเอาเงินจำนวนเท่าไหร่ลงไปคลุกคลีกับมัน เก็งกำไรแท้ๆ ก็ต้องเก็งขาดทุนแท้ๆ ด้วยเช่นกัน

หมายเหตุ

เมื่อพูดถึงเรื่องเงินดิจิตอลและระบบที่เกี่ยวข้องของมันแล้ว ประกอบไปด้วยหลายส่วน การลงทุนกับบางอย่างที่ถือว่าเป็นระบบที่ให้บริการนั้นอาจจะมีผลตอบแทนในรูปของค่าบริการต่างๆ เช่นนั้นเป็นคนละประเด็นกับการเก็งกำไรในราคาของเหรียญคริปโตต่างๆ และอาจจะเป็นการลงทุนที่น่าสนใจได้ครับ

วิกฤติช่วยเลือกหุ้น

ก่อนอื่นต้องขอสวัสดีเพื่อนๆ นักลงทุนทุกท่าน  หลังจากที่ห่างหายไปนาน สิ่งแรกที่จะบอกกับเพื่อนๆ คือยังสบายดีอยู่ และตลอดเวลาที่หายไปเพียงเพราะมีงานประจำส่วนตัวที่ต้องดูแลด้วย และตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาก็ยังถือหุ้นลงทุนเต็มพอร์ตอยู่เสมอไม่ได้หนีหายไปไหน 

ตลอดช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา (ตั้งแต่ปลาย พศ. 2562 - ปัจจุบันคือกลางไตรมาสที่สองของ พ.ศ. 2565) เกือบทั้งโลกรวมถึงประเทศไทยต้องเผชิญกับวิกฤตการณ์หนักคือการแพร่ระบาดของเชื้อ Covid-19 ซึ่งดูจะมีความรุนแรงมากในช่วงแรกกระทั่งระบบสาธารณสุขของหลายประเทศรับไม่ไหว มาตรการต่างๆ ทั้งการป้องกัน การห้ามประชาชนออกจากบ้าน การจำกัดเวลาออกนอกเคหสถาน (เคอร์ฟิว) การจำกัดการใช้บริการร้านอาหาร รวมไปถึงการปิดประเทศ นั่นยังไม่พอยังมีมาตรการเพิ่มเติมในการส่งสินค้าระหว่างประเทศอีกด้วย นี่เรียกว่าเกือบเป็นการแช่แข็งธุรกิจและการทำงานเลยทีเดียว  ผลของการแพร่ระบาดนี้ทุกท่านคงทราบดีว่าทำให้ธุรกิจเล็กๆ จำนวนมากต้องปิดตัวลงไป

ด้านดัชนีตลาดหลักทรัพย์เองก็ปรับตัวลงจากกลางปี พ.ศ. 2562 ที่ประมาณ 1750 ลงต่ำถึง 1024.46 จุดเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2563 (ปี 2022) ซึ่งจะสังเกตได้ว่า Covid-19 นั้นเริ่มแพร่ระบาดตั้งแต่ปี 2562 แล้ว จนถึงปัจจุบันแม้สถานการณ์เกี่ยวกับโรคดีขึ้นมากแต่ก็ยังไม่หมดไป ซ้ำยังเริ่มมีเหตุการณ์สู้รบกันระหว่างรัสเซียกับยูเครนเข้ามาอีก เรียกว่าพระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรกก็ว่าได้

Covid-19 มีผลทำให้ดัชนีตลาดหลักทรัพย์
ตกต่ำลงมากในช่วง 10 ปีเลยก็ว่าได้

ทั้งหมดถือเป็นเรื่องธรรมดา เพราะต่อให้ Covid-19 จบลง หรือสงครามระหว่างรัสเซียกับยูเครนจบลง ก็มีเรื่องอื่นเข้ามาเสมอแหละครับ ข้อเสียก็คือการลงทุนจะวูบวาบน่าหวาดเสียวสำหรับคนทั่วไป แต่กับนักลงทุนที่มองหลายมุมแล้ว อาจจะเป็นข้อดีก็ได้

ข้อดีของวิกฤติ

1. เป็นโอกาสได้ซื้อหุ้นในราคาต่ำ 
ข้อนี้เป็นข้อดีมากสำหรับผู้มีรายได้ประจำ แล้วค่อยๆ สะสมหุ้นไปเรื่อยๆ ในระยะยาว เป็นการออมที่ดีและมีโอกาสได้ผลตอบแทนที่ดี  แต่ต้องไม่ลืมว่า ราคาต่ำ (low price) ที่ว่านี้ยังถูกหรือแพงกว่ามูลค่า (value) ของธุรกิจนั้น ต้องไปคำนวณอีกทีหนึ่งด้วย 

2. เป็นโอกาสได้เห็นความแข็งแกร่งของธุรกิจ
ในสภาพการณ์ที่เลวร้ายของเศรษฐกิจ หลายบริษัทอาจจะมียอดขายต่ำลง ในขณะที่บางบริษัทอาจจะมียอดขายสูงขึ้น ตัวเลขต่างๆ ทางบัญชีจากการดำเนินงานจะเปลี่ยนแปลงไปมาก ที่สำคัญมากคือรายได้ว่าลดลงหรือเพิ่มขึ้นมากหรือน้อยแค่ไหน สามารถควบคุมรายจ่ายได้สัมพันธ์กับรายได้หรือไม่ ค่าเสื่อมราคาที่ไม่ได้ลดลงไปตามรายได้แน่ๆ เหลือภาษีจ่ายเท่าไร สุดท้ายคือธุรกิจเหลือกำไรเท่าไร ในยุคแห่งวิกฤตินี่ล่ะที่เราจะเห็นได้จริงๆ

ซื้ออะไร

มีจุดน่าสังเกตว่าเราควรมองธุรกิจอะไรในการลงทุน ซึ่งพอจะสรุปได้ดังนี้นะครับ 

1. ประเภทอุตสาหกรรม 

ในช่วงวิกฤติอาจจะมีบางอุตสาหกรรมที่ได้ผลประโยชน์ก็ได้ เช่น วิกฤติทางสุขภาพ ก็มีผู้ให้บริการทางการแพทย์ได้ประโยชน์ ในทางกลับกัน ธุรกิจกลุ่มประกันภัยที่รับประกันแก่ผู้ป่วย (เช่น กรณี Covid-19) อุตสาหกรรมท่องเที่ยว อาหาร การบิน ได้รับผลกระทบไปด้วยแน่นอน ในขณะที่กลุ่มของแต่งบ้าน ลอจิสติกส์ อุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่องกับการส่งของให้ผู้คนตามบ้าน กลับไม่ได้รับผลกระทบมากนัก 

2. บริษัทที่ยังคงได้กำไรจากผลประกอบการ

หลายอุตสาหกรรมมีค่าใช้จ่ายคงตัวต่ำ เมื่อรายได้ต่ำลง ค่าใช้จ่ายรวมก็ต่ำลงมากด้วย ก็เพราะค่าใช้จ่ายคงตัวต่ำนั่นเอง และนั่นมักแสดงถึงการมีหนี้สินน้อยด้วย (ดอกเบี้ยจ่ายไม่เคยรอใคร) ในช่วงวิกฤตินี้ถ้าดูว่ายอดขายลดลงแล้วยังมีกำไรได้ ในขณะที่ราคาหุ้นลดต่ำลงมาจน P/E เหลือ 10-12 ก็น่าสนใจเข้าไปดูนะครับ 

3. บริษัทที่ขาดทุน แต่ไม่มากนัก

ถ้าจะไม่มองบริษัทที่ขาดทุนเลยก็คงไม่ครบถ้วน ในวิกฤติที่เห็นชัดเจนว่าบางบริษัทได้รับผลกระทบรุนแรงมาก ยอดขายตกต่ำเป็นเท่าตัว แต่กลับขาดทุนเพียงเล็กน้อย ถ้าบริษัทเหล่านั้นเคยมีผลกำไรที่ดีในช่วงเวลาปกติ และเห็นว่าการขาดทุนเป็นผลเพียงชั่วคราว ราคาหุ้นต่ำลงกว่าปกติมาก ทำให้มีส่วนเผื่อเพื่อความปลอดภัยมากขึ้น (เมื่อเทียบกับราคาเหมาะสมของหุ้นที่คำนวณจากมูลค่าของบริษัท) ก็ยังน่าพิจารณาว่าควรลงทุนหรือไม่

4. ระวังเรื่องการเปลี่ยนพื้นฐาน 

บางวิกฤตินั้นอาจจะตามมาด้วยการเปลี่ยนพื้นฐานของธุรกิจไปได้เลย การเปลี่ยนพื้นฐานอาจจะเกิดได้สองส่วนใหญ่ๆ อย่างแรกคือ การขาดทุนที่ทำให้หนี้สินเพิ่มพูนเกิดขาดทุนสะสมจำนวนมากจนไม่สามารถชดใช้ได้ แม้บริษัทเหล่านี้จะกลับมาดำเนินงานตามปกติก็คงใช้เวลานานมากกว่าที่จะทำกำไรใช้หนี้สินจนหมด จะมีวิธีลัดมากขึ้นเช่นการเพิ่มทุนเพื่อล้างขาดทุนสะสมเพื่อให้กลับมาดำเนินงานได้อย่างแข็งแกร่งอีกครั้งหนึ่ง (แต่ก็ตามมาด้วย dilution effect คือจำนวนหุ้นมากขึ้น กำไรต่อหุ้นน้อยลง) หรือบางอุตสาหกรรมอาจจะเปลี่ยนพื้นฐานไปในทางที่ดีเช่น ระบบบริการการำงานจากบ้าน ต่างๆ หรือระบบลอจิสติกส์ ก็เป็นไปได้ 

ซื้อตอนไหน

ในช่วงวิกฤติจริงๆ นั้นคงเป็นเวลที่ไม่ดีเท่าไรในการเข้าไปซื้อหุ้น เพราะแม้จะราคาต่ำแล้วก็ยังมีต่ำกว่านั่นแล เหมือนเรือในมหาสมุทรที่เมื่อระดับน้ำลดต่ำลง เรือก็ต้องลอยต่ำลงไปด้วย ปกติแล้วเราจะเริ่มทยอยซื้อหุ้นตอนกำลังจะออกจากวิกฤติ ถ้าถาว่าทำไมไม่ซื้อตอนออกมาแล้ว ก็เพราะราคาหุ้นมักจะปรับตัวไปแล้ว (ราคามักวิ่งนำหน้าอนาคต) นั่นเอง 

ซื้อตอนนี้ทันไหม 

ณ วันนี้คือตลาดปิดทำการวันที่ 27 พฤษภาคม 2565 ดัชนีตลาดหลักทรัพย์อยู่ที่ 1638.75 จุด ถ้าดูเผินๆ ก็คือดัชนีขึ้นมาพอสมควรแล้ว แต่ถ้าเราไม่ได้ลงทุนกับกองทุนที่อิงดัชนีตลาดหลักทรัพย์ฯ ก็ยังมีหุ้นของหลายบริษัทที่ยังไม่ปรับตัวขึ้นมา (เรียกว่าหุ้น laggard คือช้าอืดอาดกว่าคนอื่น) ให้ลงทุนได้ ต้องลองเลือกดูเพราะมีอยู่ทุกเมื่อเชื่อวันจริงๆ ครับ

แม้เรากำลังจะรอดพ้นจากวิกฤติ Covid-19
ดัชนีปรับตัวขึ้นมาพอสมควร แต่ยังมีหุ้นของ

บริษัทที่มีศักยภาพในการเติบโตให้เราลงทุนเสมอ

เครดิตภาพประกอบ: ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

ทดลองทำ

ลองกลับไปดูข้อมูลย้อนหลังในอดีตว่า ในวิกฤติต่างๆ ที่ผ่านมา เช่น ต้มยำกุ้ง (พ.ศ. 2540)  ซับไพรม์ (พ.ศ. 2550)  ไวรัสโควิด (พ.ศ. 2562) บริษัทที่เราสนใจได้รับผลกระทบมากหรือน้อยอย่างไร โดยดูว่ายังคงได้กำไรหรือไม่หรือถึงกับขาดทุน หรือแย่กว่านั้นคือต้องเพิ่มทุนเพื่อเอาตัวรอด)  ลองเลือกออกมาให้ได้สัก 5-10 บริษัท  ในการนี้ลองสังเกตราคาหุ้นของบริษัทที่เราสนใจว่าขึ้นหรือลงในช่วงนั้น และเทียบกับปัจจุบัน สิ่งเหล่านี้จะเป็นข้อมูลที่สร้างประสบการณ์ให้เราได้เคยเห็นแล้วนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจในอนาคตได้

มาลงทุนกันต่อในปี 2562



สวัสดีเพื่อนนักลงทุนทุกท่านนะครับ หายหน้าหายตากันไปนานนับเวลาแล้วน่าจะปีกว่าๆ เลยทีเดียว หลายคนคงจะต้องผ่านช่วงเวลาที่ค่อนข้างยากลำบากมากในตลาดหุ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งนักเก่งกำไรในตัวหุ้นที่คาดหวังกับการลงทุนระยะสั้นระยะเวลาที่ผ่านมาไม่ใช่ช่วงเวลาที่จะสามารถทำกำไรระยะสั้นได้ง่าย ดัชนีตลาดหลักทรัพย์ปรับตัวลงจาก 1,852.51 จุดเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2561 ลงยาวๆ มีวูบวาบบ้างตลอดมาจนถึงวันที่ 27 ธันวาคม 2561 ที่ 1,546.62 จุดหรือปรับลงมา 16.5% ซึ่งนับว่าหนักหนามากสำหรับนักลงทุนส่วนมาก (ในขณะที่นักลงทุนแบบ VI ก็ได้รับผลกระทบ แต่จะว่าไปเราไม่ได้ตกใจเท่าไรนัก)

โดยส่วนตัวแล้ว กับช่วงที่ผ่านมา “ผมยังคงมีหุ้นเต็มพอร์ต” เสมอ อาจจะปรับขยับตำแหน่งบ้างนานๆ ครั้งแต่ก็น้อยมาก ช่วงก่อนที่หุ้นจะปรับตัวลงยาว ผมก็ขายทำกำไรบางส่วนออกไป เพื่อลงทุนในอสังหาริมทรัพย์และธุรกิจอื่น จัดการถ่ายเอาเงินลงทุนออกไป ทำให้สินทรัพย์เสี่ยงทั้งหมดเป็นส่วนของกำไรเท่านั้น

หุ้นกับสภาพเศรษฐกิจ

ทุกครั้งที่ตัวเอง ถูกถามด้วยคำถามนี้ หรือ ถามตัวเองด้วยคำถามนี้ก็ตาม ต้องมี “ประโยคบอกเล่า” ตามมาอีกหนึ่งประโยคคือ “เราไม่ควรคาดการณ์เศรษฐกิจ  เพราะอะไร เพราะเราไม่รู้จริงๆ หรอกว่ามันจะไปในทิศทางไหน  ทั้งจากปัจจัยภายในและภายนอกของระบบเศรษฐกิจเอง ในประเทศ ก็เช่น การบริหารงานของรัฐบาล หรือภายนอกประเทศก็เช่น นโยบายแปลกๆ ของผู้นำประเทศใหญ่ที่มีอิทธิพลต่อประเทศอื่น ล่าสุด ก่อนหน้านี้ สองสามเดือน โดนัล ทรั้มพ์ ก็ทำท่าตั้งแง่มีปัญหากับจีน จีนเองก็ตอบโต้แต่ดูเหมือนจะสุขุมกว่า ทำไปทำมาไม่นาน ก็พูดคุยตกลงกันรู้เรื่องเรียบร้อย (ผมคาดเรื่องนี้ไว้แล้ว ว่าไม่มีอะไรน่าห่วงมาก เศรษฐกิจของทั้งคู่เกี่ยวกันอยู่แล้ว และถ้ามีปัญหาจริงๆ คนต้นเหตุดูจะเดือดร้อนกว่าเสียด้วยซ้ำ เลยเลิกเหตุก่อนคงเป็นการฉลาดที่สุด)

ออกนอกเรื่องไปไกล กลับมาตรงคำว่า เราไม่ควรคาดการณ์เศรษฐกิจ ก็เพราะว่ามันคาดการณ์ไม่ได้  ในเรื่องนี้ไม่ได้หมายความว่าให้เราอยู่เฉยๆ ไม่ต้องสนใจไม่ต้องทำอะไรเลย  แต่เป็นการบอกโดยทางอ้อมว่าเราจะต้องเลือกลงทุนในธุรกิจที่ขึ้นอยู่กับเศรษฐกิจให้น้อย  แม่รู้ธุรกิจแทบทั้งหมดมันก็ขึ้นอยู่กับสภาพเศรษฐกิจด้วยมันก็ขึ้นอยู่มากน้อยไม่เท่ากัน  ถ้าเราจะลงทุนกับธุรกิจที่ไม่ขึ้นอยู่กับสภาพเศรษฐกิจเลย ส่วนใหญ่แล้วธุรกิจอย่างนี้จะเติบโตไม่มากนักแต่ก็ค่อนข้างปลอดภัยในการลงทุน ถ้าเราซื้อมาได้ในราคาที่ถูกผิดปกติยิ่งปลอดภัยเพิ่มขึ้น เรียกว่ามีส่วนเพื่อเพื่อความปลอดภัยสูงขึ้น  การลงทุนกับธุรกิจที่ขึ้นอยู่กับสภาพเศรษฐกิจมากขึ้นก็ค่อนข้างหวือหวาขึ้น ถ้าโชคดีจังหวะถูกต้องก็ได้รับผลกำไรจากการลงทุนค่อนข้างมาก  ดังนั้นสำหรับนักลงทุนแล้วคงมีคำแนะนำทั่วไปว่าเราสามารถจัดพอร์ตการลงทุนในธุรกิจที่ขึ้นกับสภาพเศรษฐกิจมากน้อยต่างกันได้

เวลานี้สภาพเศรษฐกิจเป็นเช่นไร

เรื่องของภาพรวมเศรษฐกิจแบบทั่วๆ ไป เพื่อนๆ นักลงทุนคงสามารถหาอ่านได้ตามหน้าหนังสือพิมพ์ หรือบทวิเคราะห์ทั่วไปอยู่แล้ว แต่สิ่งที่ผมอยากชี้ให้เห็นคือ โดยความจริงแล้ว สิ่งที่รัฐบาล (ของประเทศใดๆ) ควรทำเพื่อสร้างความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจคือ การสร้างรากฐาน เตรียมสิ่งจำเป็น ส่งเสริมให้ประชาชนสร้าง “มูลค่าเพิ่ม” ให้ได้มากและมากขึ้นๆ   มูลค่าเพิ่มเหล่านี้จะมาจาก การคิด ผลิต สิ่งใหม่ๆ เพื่อใช้เองภายในประเทศ ค้าขาย ส่งออก กระตุ้นให้ทุกคนทำงานสร้างมูลค่าเพิ่ม ส่งเสริมการใช้จ่ายจากมูลค่าเพิ่มที่ทุกคนสร้างขึ้นมา เศรษฐกิจก็จะหมุนเวียนเติบโต รัฐจะเก็บภาษีได้มากขึ้น “บนความสุขของประชาชน” (เงินเฟ้อจะตามมา แต่ ผลกำไรส่วนบุคคลจะเติบโตไปก่อนหน้า)  แต่ตราบใดที่เรายังไม่เห็นสัญญาณของการทำงานของภาคประชาชนเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มดังกล่าว ในมุมมองของผมแล้ว เราจะบอกว่าเศรษฐกิจดี ไม่ได้

แล้วลงทุนอย่างไรในปี 2562

ในสภาพเศรษฐกิจแบบนี้ ที่ “บรรยากาศการสร้างมูลค่าเพิ่ม (คือ คนอยากทำ ทำแล้ว คนซื้อซื้อง่าย คนขายขายคล่อง) ยังไม่มีทีท่าจะสดใส เราคงต้องระวังในการลงทุน
1) ปรับพอร์ตถือเงินสดเพิ่มบ้าง
2) เปลี่ยนมาถือหุ้นที่เป็น defensive stock เพิ่มมากขึ้น
3) วางแผนการเงินส่วนบุคคลให้ดี (รายได้ มากกว่า รายจ่าย)
4) มีรายได้หลายทาง

เมื่อถึงเวลาสมควร ก็ขยับปรับเปลี่ยนการลงทุนต่อไปตามสภาพครับ
หายไปนาน กลับมาแล้วเลยคุยยาวหน่อย  แล้วผมจะกลับมาคุยด้วยบ่อยขึ้นนะครับ

ขวัญหนีดีฝ่อ (ประสาทแตก)



สวัสดีครับเพื่อนๆ นักลงทุนทุกท่าน ดูเหมือนหายไปนานจนหลายคนสงสัยว่าผมยังเป็นนักลงทุนอยู่ในตลาดหลักทรัพย์หรือเปล่าหรือว่าขายหุ้นหนี้ หรือเจ๊งไปหมดแล้ว คำตอบก็คือยังคงเป็นนักลงทุนอาชีพอยู่ในตลาดหลักทรัพย์เหมือนเช่นเดิมนะครับแถมยังถือหุ้นอยู่เป็นปกติด้วย เพียงแต่ที่หายไปนานเนื่องจากภารกิจเกี่ยวกับธุรกิจส่วนตัวที่ดูแลอยู่หลายอย่างซึ่งมีสิ่งที่จะต้องดูแลมากก็เลยอาจจะไม่ค่อยมีเวลาเขียนถึงเพื่อนๆ มากนัก

อย่างที่ผมเขียนไว้ตั้งแต่ต้นปีนี้ว่า จากสภาพเศรษฐกิจที่เห็นในฐานะของคนที่ประกอบธุรกิจไปด้วย มีความเห็น (เน้น ว่าแค่ความเห็น ในเชิงเปรียบเทียบกับที่ผ่านมาด้วยประสบการณ์) ดัชนีตลาดหลักทรัพย์ในปีนี้ไม่น่าจะทำตัวสูงเกิน 1700 ไปได้  การกระเพื่อมขึ้นลงที่เกิดขึ้นก็เป็นเพียงการซื้อขายเพื่อเก็งกำไรตามปกติเท่านั้นเอง เพราะนอกจากมีนักลงทุนที่สั่งซื้อขายหุ้นหรือผลิตภัณฑ์ทางการเงินอื่นด้วยตัวเองแล้ว ในปัจจุบันก็ยังมีโปรแกรมคอมพิวเตอร์ต่างๆ ที่ช่วยในการทำอย่างนั้นทำให้การกระเพื่อมหรือขึ้นลงของราคาหุ้นเป็นไปอย่างรุนแรง รวดเร็ว และคาดเดาได้ยากยิ่งขึ้น (ปกติผมเองก็ไม่ได้คาดเดาอะไรอยู่แล้ว)

สถานการณ์ที่เกิดขึ้น

ช่วงที่ผ่านมาสองสามเดือนดัชนีของตลาดหลักทรัพย์ไทยเรียกไปว่าร่วงกราวรูดจนกระทั่งนักลงทุนหลายท่านที่เป็นที่รู้จักกันดีหรือแม้แต่เรียกว่าวีไอทั้งหลายถึงกับออกมาโอดครวญ บางท่านดูออกแนวเสียความมั่นใจ (ไม่อยากเรียกว่า สติแตก ลืมหลักการลงทุน) ไปเลยก็มี ทำให้เราต้องย้อนกลับไปถึงเป้าหมายในการลงทุนของตัวเราเสียก่อนว่าเรามองตลาดหลักทรัพย์อย่างไร เราเห็นการลงทุนเป็นสิ่งที่เราทำแล้วเราต้องการอะไรกันแน่ มันอยู่ที่ใจของเรา อย่าสนใจเรื่องหรือคนประสาทแตกมากนัก ของแบบนี้เป็นโรคติดต่อ เราอยู่ตรงไหนเราก็จะเป็นแบบนั้น มาสนใจตัดสินใจว่าเราจะทำอะไร เมื่อไร ดีกว่า

แน่นอนว่าถ้าเราตั้งเป้าหมายไว้ว่า ต้องการกำไรมากที่สุด เก่งกว่าคนอื่นที่สุด รวยที่สุด ไม่ผิดพลาดเลย ถ้าเราตั้งเป้าหมายอย่างนี้แล้วโอกาสที่จะสมหวังย่อมมีไม่มากนัก (มันเป็น ตรรกศาสตร์แบบ "และ" แถมยังมีสิ่งควบคุมไม่ได้อีกมาก) และที่สำคัญก็คือในทุกวันเวลาที่ผ่านไปเราก็จะไม่มีความสุข นอนไม่หลับ ไม่เป็นสุข สุดท้ายโรคภัยถามหา โรคประสาทกิน คุยกับใครก็หงุดหงิด ถ้าเป็นแบบนี้ผมว่าไม่ค่อยถูกเรื่องเท่าไรแล้ว จึงอยากให้มองย้อนกลับไปสมัยที่เราหรือแม้กระทั่งบุคคลเหล่านั้นยังไม่ได้มีทรัพย์สินเงินทองอะไรวันนั้นเราคิดอะไรล่ะ

เราลงทุนก็เพื่อความสุข เราลงทุนในตลาดหลักทรัพย์เพื่อให้มีผลตอบแทนมากกว่าการลงทุนอื่น เราซื้อบริษัทที่มั่นคงกว่าบริษัทของเราเอง แถมแบ่งซื้อได้หลายบริษัท แน่นอนการลงทุนผ่านตลาดหลักทรัพย์มีความเสี่ยงอยู่ แต่มันมากกว่าทำเองไหมล่ะ คุ้มกับการลงทุนไหม แค่ไหน  การลงทุนก็ยังมีหลายวิธีอีกไม่ว่าจะเป็นการดูราคาจังหวะเวลาปริมาณการซื้อขายที่เรียกว่าแนวเทคนิคอล (technical) หรือการลงทุนในแนวพื้นฐาน (fundamental) หรือการลงทุนที่ประยุกต์จากแนวพื้นฐานออกมาที่เรียกว่าวีไอ (VI - Value Investing) ก็มีข้อดีและคนด้อยต่างกัน แนวเทคนิคอลนั้นก็เหมือนกับการที่เราเรียนหนังสือแล้วตัดเกรดแบบ “อิงกลุ่ม” ในขณะที่แนววีไอนั้นผมอยากเปรียบเทียบไปแล้วก็คงเหมือนการเรียนหนังสือแล้วตัดเกรดแบบ “อิงเกณฑ์” มากกว่า

ทางเลือกและความเสี่ยง

การลงทุนในแนววีไอนั้นมีข้อดีตรงที่ว่าเราสามารถบอกได้ว่าราคาของหุ้นของบริษัทใบที่เราเห็นอยู่นั้นมีราคาที่น่าจะแพงเกินไปหรือถูกผิดปกติทำให้เราสามารถตัดสินใจได้ดีขึ้นโดยตัดอารมณ์ของราคาที่แกว่งไปมาออกไปได้นั่นเอง

ทั้งนี้ก็ไม่ได้หมายความว่านักลงทุนแนววีไอจะไม่ขาดขาดทุนแน่นอน เพราะถ้าเรามองธุรกิจหรือโอกาสของตัวของธุรกิจผิดไปเราย่อมมีโอกาสขาดทุน แต่เรื่องนี้ต้องแยกออกจากเรื่องการเปลี่ยนแปลงราคาหุ้นตามปกติ คำว่าตามปกตินี้หมายความได้ทั้งการแกว่งในระยะสั้นอย่างรวดเร็วหรือแนวโน้มของการแกว่งที่มีระยะเวลานานขึ้นอันเกิดจากการซื้อขายของนักลงทุนบางกลุ่ม (เช่น กองทุน ต่างชาติ) แม้ว่าเราจะมองเห็นหรือคำนวณเห็นว่าราคาปัจจุบันของหุ้นตัวหนึ่งหนึ่งถูกมากแล้ว ก็ยังมีความเป็นไปได้ที่ราคาจะลดลงไปอีก ทั้งนี้ก็เนื่องจากอารมณ์ของตลาดอารมณ์ของบุคคลในตลาดและสภาพแวดล้อมต่างๆซึ่งส่วนมากแล้วไม่ได้เกี่ยวอะไรกับพื้นฐานของบริษัท สิ่งที่เราทำได้ก็คือเมื่อราคาหุ้นขึ้นเราจะทำอย่างไรเมื่อราคาหุ้นลดลงเราจะทำอย่างไรกับหุ้นตัวนั้นๆ ที่เราถืออยู่ ทั้งหมดทั้งสิ้นก็ต้องดูด้วยว่าตัวเราเองมีเวลาเท่าไร  เราขายหุ้นทิ้งไปก่อนแล้วเราจะซื้อกลับทันไหม หรือถ้าเรากระโดดซื้อตามในจังหวะหุ้นขึ้นเราจะขายตัดขาดทุนออกมาทันหรือเปล่า ก็ต้องขึ้นกับนิสัยของราคาหุ้นนั้นนั้นด้วยเช่นกัน

โดยสรุป

ทั้งหมดที่เล่ามาวันนี้ก็คือหลักการลงทุนแบบวีไอ ก็คือการที่เราบอกได้ว่าราคาของหุ้นของบริษัทหนึ่งที่เหมาะสมในวันนี้หรืออนาคตควรจะเป็นเท่าไร จะต้องมี "กรอบเวลา" ประกอบด้วย ความแม่นยำก็ขึ้นอยู่กับความชำนาญของการเป็นนักลงทุนของเราเอง อย่างไรก็ตามไม่ได้หมายความว่านักลงทุนแนววีไอจะได้กำไรทุกครั้งในทุกวินาทีที่ลงทุน บางทีเราอาจจะขาดทุนในพอร์ตบ้าง บางครั้งเราขาดทุนจริงๆ ก็มี  แต่โอกาสที่เราจะ ขาดทุนน่าจะมีน้อยครั้งกว่าโอกาสที่เราจะได้กำไร และเมื่อเราเสียหายหรือขาดทุนเข้าจริงๆ เราก็น่าจะขาดทุนน้อยกว่าเมื่อเราได้กำไร  เพียงแค่นั้นก็ดีมากแล้วไม่ใช่หรือ

ความโลภทำลายทุกสิ่ง อย่าตั้งความหวังว่า "ที่สุด" เดี๋ยวประสาทแตกเสียก่อน มีเงินก็ไร้ประโยชน์ นะครับ

หุ้นลงจนงง ทำอย่างไรต่อดี



สวัสดีครับเพื่อนๆ นักลงทุน หุ้นปรับตัวลงมาเยอะมากในช่วง 2-3 สัปดาห์ที่ผ่านมานี้  พร้อมกับข่าวคราวสารพัดระดับมหภาคเข้ามา เช่น การเพิ่มดอกเบี้ย การหยุดมาตรการ QE สงครามการค้าระหว่างสหรัฐกับจีน ล้วนมาหลังหุ้นตกแล้วเป็นส่วนใหญ่  แต่สำหรับผมที่มีธุรกิจส่วนตัวอยู่ด้วยแล้ว เราเห็นตลอดเวลาว่าบรรยากาศการค้าขายเป็นอย่างไร  หุ้นที่ขึ้นไปในระดับ 1,800 จุดทำให้ P/E ของตลาดพุ่งสูงเกินไป สุดท้ายก็คงต้องปรับตัวลงมา เป็นสิ่งที่พอจะคาดเดาได้อยู่แล้ว ข่าวต่างๆ นั้นมาทีหลัง ตามเคยแหละครับ

แล้วทำไงต่อ

ถ้าถามผมว่า หุ้นจะลงต่อไหม (หมายถึงดัชนี) ผมไม่ทราบหรอกครับ แต่ถ้าเราเหลียวมองหุ้นของบริษัทดีๆ ขนาดใหญ่ๆ ที่ลดราคาลงมามาก มีหลายบริษัทเริ่มน่าสนใจ P/E ไม่เกิน 12 จ่ายปันผลสม่ำเสมอไม่น้อยกว่า 5% (ดีกว่าดอกเบี้ยธนาคารตั้งหลายเท่า) หรือบริษัทที่เล็กกว่าแต่มีอนาคตและถูกกว่านั้นก็มีให้เลือกอีก

ซื้ออย่างไร

เวลานี้ หุ้นลงมา แล้วขยับขึ้น มันจะ sideway ก่อน ก่อนที่จะขยับขึ้นจริงๆ จังๆ (ธรรมชาติมีกเป็นแบบนั้น) หลายคนยังคงกังวลกับข่าวต่างๆ เช่น สงครามการค้า ซึ่งโดนส่วนตัวแล้วผมรู้สึกเฉยๆ เพราะทุกคน (ประเทศ) ก็ต้องปรับตัวไปจนได้  และแน่นอน หุ้นมีขึ้นลงของมัน ไม่ด้วยข่าวนี้ ก็ด้วยข่าวนั้น เสมอ สุดท้าย ธุรกิจก็เติบโตไปตามพื้นฐานของมัน สำคัญที่สุด ไม่มีประเทศไหนอยู่ได้ด้วยตัวเอง คนที่พยายามอยู่เองก็ ล้าหลัง ยากลำบาก  อย่างฟากสหรัฐอเมริกา ประธานาธิปดีทรัมป์ พื้นฐานเป็นนักต่อรองตัวยง ตอนนี้แต่ละข้างแค่พยายามเอาของที่มีมาขู่อีกข้างหนึ่งเท่านั้นเอง ที่แน่ๆ คือ ทั้งสองข้าง ไม่ยอมเป็นฝ่าย lose ทั้งในผลแบบ lose-lose และ lose-win แน่นอนครับ เพียงแต่ win-win นั่น ใครจะ win มาก หรือ win น้อย เท่านั้นเอง

หุ้นลงมาแล้วพอสมควร ผมไม่ได้บอกว่ามันจะหยุดลงนะครับ เพราะผมไม่รู้หรอกครับ แต่มีหุ้นพื้นฐานดีๆ จำนวนมากที่ลดราคาลงมามาก จนมีอัตราเงินปันผล 5% ขึ้นไป  ทำให้น่าสนใจเพราะ เมื่อดัชนีกลับขึ้นไป หุ้นเหล่านี้ก็น่าจะปรับราคากลับขึ้นไปด้วย  ส่วนหุ้นที่ ตลอดเวลาที่ดัชนีขยับลงมาร้อยกว่าจุดอย่างนี้แต่ไม่ขยับลงมาเลย แบบนี้เวลาดัชนีขึ้นก็คงไม่ค่อยขึ้นไปไหนต่อ แน่นอนว่าทั้งสองอย่างนั้นมีข้อยกเว้นและไม่สามารถคาดเดาได้อย่างแม่นยำนะครับ ดังนั้นเราก็ต้องเลือกหุ้นให้ดีที่สุด และวางแผนจัดการ ความเสี่ยงให้ดีครับ

หุ้นกับฟุตบอลโลก



* ทีแรกตั้งใจว่าจะเขียนส่วนนี้ไว้ตอนท้ายแต่ไม่แน่ใจว่าเพื่อนเพื่อนนักลงทุนจะฟังผมคุยเรื่องฟุตบอลโลกนานเกินไปจนไม่ได้อ่านหรือเปล่าก็เลยนำมาไว้ด้านหน้าแทนนะครับ  กลับคราวที่แล้วที่ผมเขียนเอาไว้ว่าในช่วงเดือนพฤษภาคมมักจะเป็นช่วงเดือนที่ดัชนีและหุ้นมีโอกาสปรับราคาลง จะเป็นโอกาสที่ทำให้เราลงทุนได้ ความเป็นจริงผมก็ไม่คิดว่าจะลงมากขนาดนี้ (มีการ forced sell ผสมด้วย) อย่างไรก็ตามผมมองเพียงเป็นการปรับฐานใหญ่ซึ่งเมื่อหุ้นขึ้นมามากย่อมต้องมีคนขายทำกำไรบ้าง ดังนั้นก็ขอให้นักลงทุนที่ลงทุนระยะกลางขึ้นไปอย่าตกใจนัก ผมยังคงให้กำลังใจเพื่อนๆ และให้หาโอกาสในการลงทุนเลือกลงทุนเป็น รายบริษัทต่อไปนะครับ *

กลับมาเข้าเรื่องของเราดีกว่า ที่จริงหัวข้อเรื่องนี้น่าจะตั้งเป็นประมาณว่า หุ้นกับกีฬา มากกว่า แต่บังเอิญว่าช่วงนี้เป็นการแข่งขันฟุตบอลโลกเลยตั้งชื่อให้เข้ากับบรรยากาศสักหน่อย เท่านั้นเองครับ 

แต่จะว่ากันจริๆง แล้วก็ไม่เกี่ยวกับฟุตบอลโดยเฉพาะเท่านั้น แต่อยากจะพูดถึงการลงทุนโดยทั่วๆ ไปเมื่อเทียบกับสิ่งที่มีประโยชน์กับเราทุกคนก็คือการกีฬา ไม่ว่าจะเป็นการกีฬาประเภทไหนก็ตามนะครับ เรารู้อยู่แล้วว่ากีฬานั้นมีประโยชน์แต่ทั้งทั้งที่มีประโยชน์มันก็มีโทษแฝงอยู่ในตัวมันเอง ทั้งโทษที่เป็นเรื่องจริงๆเช่นการออกกำลังที่มากเกินไปเป็นอันตรายกับสุขภาพรวมไปถึงกีฬาบางอย่างที่เป็นอันตรายด้วยตัวมันเองเช่นการปีนเขา กระโดดตึก กระโดดสะพานต่างๆ (ฟังดูน่ากลัวเนอะ) เป็นต้น  แต่แม้ว่าจะเป็นที่ทราบกันดีว่ากีฬานั้นมีประโยชน์ทุกคนเราก็ยังหาเรื่องเอามาเป็นโทษจนได้นั่นแหละ  ตัวอย่างที่ชัดเจนคือเอามาเป็นการพนันซึ่งเป็นโทษแน่นอน  อาจจะมีบางคนที่ได้ประโยชน์คือได้เงิน กินเงินคนอื่น แต่นั่นก็คือคุณกำลังทำบาปคือเริ่มตั้งแต่มีเจตนาเองของคนอื่นมาเป็นของตัวเอง ก็บาปโดยไม่รู้ตัวกันไป ส่วนคนที่เสียงเงินนั้นไม่ต้องพูดถึงอยู่แล้วเป็นทุกข์ คนที่ได้ก็ใช่ว่าจะได้เสมอไป บางครั้งก็เสียเหมือนกัน สุดท้ายคนรับแทง (เจ้าของบ่อน) รวย ทำดีไม่ดีคนเล่นเองมีเอี่ยวด้วย ถ้าไม่โดนจับได้ก็รับส่วนแบ่งกันไปเจ้ามือสบายแฮล่ะจ้า

บ่นมากไปเราก็เลยจะออกนอกเรื่องมาก เพียงอยากจะแสดงความคิดเห็นแบ่งปันให้ฟังกันว่าหลายๆ วันที่ผ่านมานี้ได้คุยกับเพื่อนนักลงทุนหลายกลุ่ม แต่อย่างไรก็ไม่ทราบได้พาลไปนึกถึงเรื่องของฟุตบอลโลกที่มีการแข่งขันอยู่พอดี ระหว่างกันคุยเรื่องการลงทุนเราก็พูดถึง "เจ้ามือ" ซึ่งมีคำที่นักลงทุนรุ่นเก่าพูดเอาไว้อย่างน่าสนใจว่า “สิ่งใดก็ตามที่เคลื่อนไหวได้สิ่งนั้นมีเจ้าสิงอยู่” ซึ่งก็เป็นความเชื่อที่มาจากคนบางเผ่าในทวีปแอฟริกา  ดังนั้นราคาหุ้นที่เคลื่อนไหวขึ้นลงได้ก็เหมือนกับพี่เจ้าสิงอยู่เช่นกัน (ฮา..) เจ้า ที่ว่านี้ก็อาจจะเป็นคน ที่มีทั้งหุ้นทั้งเงินเยอะ และ/หรือ เป็นเราๆ ท่านๆ รายยิบย่อยที่เฮโลสาระพากันไปในทิศทางเดียวกันในเวลาใดเวลาหนึ่งนั่นเอง ทำให้ราคาหุ้นวิ่งขึ้นลงไปมากๆ และอาจจะเข้าข่ายผิดปกติ

ถ้าเรามองให้ดีเราก็จะเห็นว่าการลงทุนผ่านการซื้อผลิตภัณฑ์ทางการเงินใดๆ ในตลาดหลักทรัพย์ก็เหมือน เกม กีฬา แหละครับ คือมีทั้ง เจ้าของทีม  สปอนเซอร์  นักกีฬา  คนแทง  เจ้ามือรับแทง ถ้าเราเลือกได้ (ซึ่งเราก็เลือกได้นั่นแหละ ใครจะมาบังคับได้) เราจะเป็นอะไรในนั้นล่ะ หลายคนในตลาดอยากเป็นคนแทง ก็อาจจะโดนเจ้าของทีม (ที่ไม่ดี) กับเจ้ามือเล่นซะ อีกพวกคือ สปอนเซอร์ หวังได้การโฆษณา ได้ขายสินค้าบริการของตัวเอง ทำกำไร เป็นห่วงโซ่กันไป

ส่วนตัวผมถ้าเลือกได้ ผมคงเลือกเป็นเจ้าของทีม เพราะคอยรับผลประโยชน์ต่างๆ นาๆ ซื้อขายนักกีฬา รับเงินค่าสปอนเซอร์  รับรางวัล  ขายสิทธิต่างๆ แต่เจ้าของนี่เจ๊งก็มีนะ เพียงแต่เราได้เปรียบกว่าคือ เป็นเจ้าของได้หลายทีมและหนี (exit) ได้ง่ายกว่าด้วย

เราเลือกได้ในเกมที่เราถนัดและไม่เสียเปรียบ สุดท้ายเจ้ามือที่แท้จริงก็คือผลประกอบการของธุรกิจนั้นๆ นั่นแหละครับ

เดือนแห่งโอกาสและความกลัว

สวัสดีครับเพื่อนๆ นักลงทุนทุกท่าน เป็นอย่างไรบ้างครับในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมานี้นี่ก็เรียกได้ว่าเกือบครึ่งปีเข้าไปแล้ว จากช่วงต้นปีที่ผมเคยประเมินไว้ว่าตามพื้นฐานแล้วทั้งปีนี้ดัชนีตลาดหลักทรัพย์ไทยก็คงจะแกว่งตัวอยู่ในช่วง 1700 ถึง 1800 จุด มีอยู่บางช่วงที่ดูเหมือนจะดีดตัวขึ้นด้านบนเกินเลยไปบ้างก็เป็นเรื่องธรรมดา อย่างไรก็ตามถ้าสังเกตตั้งแต่ต้นปีมาจนถึงบัดนี้จะเห็นได้ว่านักลงทุนชาวต่างชาติทยอยขายหุ้นไทยออกมาเป็นจำนวนมาก หลายโอกาสที่ดัชนีถูกดันกลับขึ้นไปก็เป็นเพราะกองทุนไทยบ้าง รายย่อยบ้าง และบัญชีบริษัทหลักทรัพย์ที่ช่วยกันซื้อดันกลับขึ้นไป แต่ดูเหมือนว่านักลงทุนต่างชาติก็ยังตั้งใจที่จะขายหุ้นไทยอย่างเป็นจริงเป็นจัง  ว่ากันจริงๆแล้วถ้าดูตามพื้นฐานของเศรษฐกิจโดยรวมโดยไม่นำเอาภาคการส่งออกเข้ามาพิจารณาเป็นนัยยะที่สำคัญมากนัก จะเห็นได้ว่าเศรษฐกิจโดยทั่วไปนั้นค่อนข้างฝืดเคือง สิ่งที่สะท้อนให้เห็นค่อนข้างชัดเจนคือกำไรของบริษัทจดทะเบียนต่างๆ ในช่วงไตรมาสแรกของปีนี้ลดต่ำลงอย่างเห็นได้ชัด ทำให้ค่าอัตราส่วนระหว่างราคาต่อผลกำไรต่อปี (P/E ratio) โดยเฉลี่ยของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์มีค่าสูงขึ้นหรือพูดง่ายๆ ได้ว่าหุ้นไทยมีราคาแพงเกินไปนั่นเอง การที่ P/E ratio จะลดลงได้จนน่าสนใจก็ต้องเพราะราคาหุ้นลดต่ำลงนั่นเอง

โดยส่วนตัวแล้ว (เน้น ว่าอาจจะคิดผิดได้นะครับ) ผมคิดว่าส่วนหนึ่งที่เป็นไปได้ที่ทำให้ราคาของหุ้นไทยเพิ่มขึ้นในช่วงเวลาที่ผ่านมาหรือที่ทำให้ดัชนีตลาดหลักทรัพย์สูงขึ้นในเวลาที่ผ่านมาก็คือความคาดหวังเกี่ยวกับการเลือกตั้งถ้ามองดูในเรื่องนี้อาจจะตีความหรือวิเคราะห์ได้ว่าถึงเวลานี้ถ้ามีการเลือกตั้งเกิดขึ้นจริง ก็อาจจะเป็นช่วงเวลาที่ต้องขายเมื่อข่าวเป็นจริงหรือ sell on fact ทั้งๆ ที่ก็ไม่รู้ว่าจะเป็นจริงแค่ไหนเหมือนกัน มาถึงช่วงเวลานี้อาจจะเป็นได้ว่าเพราะนักลงทุนต่างชาติเบื่อกับการรอคอยต่อไปก็เป็นไปได้ ถึงเวลาที่มีโอกาสในการลงทุนที่ดีกว่ารวมทั้งในสภาวะดอกเบี้ยขาขึ้นของประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งเหตุการณ์แบบนี้ บางแนวคิดอาจจะแนะนำให้ขายสินทรัพย์เสี่ยงออกไปก่อนก็ได้

แล้วช่วงเวลาอย่างนี้สมควรจะทำอย่างไรดี

ก็ขึ้นอยู่กับว่านักลงทุนแต่ละท่านนั้นมีสถานะการลงทุนเป็นอย่างไรมีหุ้นอยู่หรือไม่แค่ไหนเป็นการลงทุนระยะยาวหรือระยะสั้นมีรายได้จากที่อื่นเพียงใดถือหุ้นอะไรอยู่หุ้นของแต่ละท่านที่ถือไว้น้ำถูกหรือแพงเกินไปในระยะอย่างไรทั้งหมดนี้ก็สามารถนำมาประมวลเพื่อตัดสินใจว่าจะทำอย่างไรต่อไปได้

1. ถ้าไม่มีหุ้นอยู่
แน่นอนว่าสถานการณ์แบบนี้ต้องชะลอการลงทุนไว้ก่อนเนื่องจากดัชนีตลาดหลักทรัพย์มีแนวโน้มอ่อนตัวลงไปเรื่อยๆ เมื่อน้ำลดเรือก็ต้องลดระดับตามไม่ว่าจะเป็นหุ้นใดๆ  ส่วนใหญ่ก็จะเป็นอย่างนั้นนะครับ ไม่ว่าเป็นนักลงทุนระยะใด ต้องรอก่อน

2. ถ้ามีหุ้นอยู่และลงทุนระยะสั้น
ถ้าพูดกันโดยรวมๆ คำว่า "ลงทุนระยะสั้น" นั้นแต่ละคนอาจจะไม่เหมือนกันเนื่อจากระยะเวลาไม่เท่ากัน สั้นของคนหนึ่งอาจจะคือ 2 เดือนในขณะที่สั้นของอีกคนหนึ่งอาจจะ 1 ปีก็ได้ แต่สำหรับผมแล้วนักลงทุนที่ต้องการ capital gain หรือกำไรจากราคาหุ้นเป็นหลักในเวลาสั้น (เรียกง่ายๆ คืออยู่ไม่ได้ด้วยปันผล) ก็ควรถูกรวมเป็นนักลงทุนประเภทนี้ด้วย  ในกรณีนี้อาจจะพิจารณาขายออกบ้างโดยเฉพาะถ้าเรายังได้กำไรอยู่และแนวโน้มราคาของหุ้นเรานั้นกำลังลดลง เป็นไปตามหลักการว่า ถ้ากำไรอยู่ อย่าปล่อยให้กำไรกลายเป็นขาดทุนเป็นอันขาด

3. ถ้ามีหุ้นอยู่ และเป็นนักลงทุนระยะยาว
ก็ ค่อนข้างตรงกันข้ามกับการลงทุนระยะสั้นน นักลงทุนระยะยาวในที่นี้ คือ มีรายได้จากการทำงานอื่น ลงทุนเพื่อหวังการเติบโตของบริษัทในระยะยาว และมีปันผลจากบริษัทเหล่านั้นรวมกับรายได้อื่นแล้วทำให้ดำรงชีพอยู่ได้  หากเป็นประเภทนี้เราจะทำอย่างไรขึ้นอยู่กับว่า หุ้นเราเป็นของบริษัทอะไร ต้นทุนของเรา ราคาเวลานี้เป็นอย่างไร และ upside ที่เราคาดหวังอยู่เป็นอย่างไร นั่นคือมี margin of safety อยู่เท่าไร ถ้ายังมีอยู่มากและเราไม่มีเวลาเฝ้าหุ้นเท่าไร ก็อาจจะปล่อยไว้อย่างนั้น หรือวางแผนการซื้อเพิ่ม แต่ถ้ามี margin of safety น้อยและมีเวลามาก และคิดว่าถ้าขายทำกำไรเพื่อลดความเสี่ยงลงไปบ้าง (เช่นขายออกไปครึ่งหนึ่ง) และหุ้นกลับตัวจะสามารถซื้อคืนที่ราคาถูกลงได้ทัน (แน่นอน ว่าขึ้นกับสภาพคล่องที่จะซื้อคืนได้ ก็เป็นทางเลือกที่ควรพิจารณาได้

ต้องยอมรับว่าช่วงนี้เป็นช่วงเหนื่อยในการลงทุนสักนิด การลองลงทุนใหม่ๆ นั้นทำได้เสมอแต่ต้อง "เฝ้า" และตัดสินใจรวดเร็ว (ทั้งซื้อและขายตัดขาดทุน) แต่ถ้าเราคิดว่าเป็นวิกฤตในการลงทุน มันย่อมมีโอกาสแฝงอยู่ด้วยเสมอ เพียงแต่เรามองเห็นและกล้าคว้าไว้หรือไม่เท่านั้นเอง ขอให้มีความสุขและโชคดีในการลงทุนครับ

เฝ้าหุ้น



ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยมีผู้คนอยู่ร่วมกันหลายประเภทตั้งแต่คนที่เป็นนักลงทุนจริงๆก็คือมีเงินเหลือมีความรู้ในหลายด้านและต้องการรายได้ที่มั่นคงอันเป็นผลมาจากการลงทุนด้วยทุนทรัพย์ของตัวเอง 80-90% และลงแรงไม่มากนักเช่นลงแรงสัก 10-20% เป็นต้น เวลาส่วนที่เหลือของบุคคลเหล่านี้ก็อาจจะใช้ในการทำงานประจำอื่นหรือจะใช้เวลาว่างทำกิจกรรมก่อให้เกิดรายได้บ้างเล็กน้อยหรืออยู่กับลูกหลานเพราะอายุมากแล้วก็เป็นได้ ไล่เรียงเรื่อยๆ กันมา นักลงทุนประเภทลูกผสมทั้งพื้นฐานทั้งเก็งกำไร ไปจนกระทั่งถึงคนที่มีทุนทรัพย์ไม่มากนักแต่ต้องการผลตอบแทนที่สูงกว่าจะใช้วิธีเก่งกำไรอยู่หรือทำตัวเป็นพ่อค้าหุ้นมากสักหน่อยคือต้องใช้เวลาในแต่ละวันเฝ้าราคาหุ้นว่าจะขึ้นหรือลงอย่างไร เรียกว่าคงกลับข้างกันกับบุคคลประเภทแรกสุดนั่นเอง

ที่จริง ที่ผมเขียนเรื่องนี้ขึ้น ก็ไม่ใช่จะบอกว่าแบบไหนดีหรือไม่ดี แต่ประเด็นอยู่ตรงคำว่า “เฝ้าหุ้น” นั่นเอง เพราะคำนี้ที่จริงแล้วนักลงทุนทุกประเภทควรจะทำ ใช่ครับท่านฟังไม่ผิด “นักลงทุนทุกประเภทควรจะทำ” แต่ว่าเป็นการทำอย่างไร ในช่วงเวลาและโอกาสที่ต่างกันอย่างไร เท่านั้นเอง สำหรับนักลงทุนประเภทเก็งกำไรโดยแท้ เขาก็จะเฝ้าหุ้นโดยดูราคาหุ้นเป็นหลัก แต่กับนักลงทุนจริงๆ (ประเภทแรกที่พูดถึงด้านบน) ล่ะ ต้องเฝ้าไหม คำตอบตามความเห็นส่วนตัวของผมคือ ควร เช่นกัน

นักลงทุนจริงๆ เฝ้าอะไร

เอาละครับสมมุติว่าท่านเป็นนักลงทุนจริงๆอาจจะเป็นสายพื้นฐานโดยแท้หรือเป็นสายพื้นฐานแบบ “ดัดแปลง (modify)” ขึ้นไปนิดหนึ่งหรือที่เรียกว่านักลงทุนแนวเน้นมูลค่าของกิจการหรือวีไอ (VI, Value Investor) (อ่านเรื่อง นักลงทุนพื้นฐานกับเน้นมูลค่าต่างกันอย่างไร) คนเหล่านี้จะประเมินมูลค่าของกิจการก่อน เมื่อตัดสินใจว่าควรลงทุนก็ซื้อกิจการนั้น  โดยส่วนตัวของผมแล้วเรื่องยังไม่จบแค่นั้น เพราะเมื่อตัดสินใจซื้อแล้วเรายังต้อง (อ่านเรื่อง วิชาแรกวิชาคัทลอส, วิชาที่สามวิชาควบคุมต้นทุน) รู้จักป้องกันตัวเองว่าไม่ให้ขาดทุนมากด้วยการขายตัดขาดทุนให้เป็น และยังต้องวางแผนซื้อให้ได้ต้นทุนที่ดีเท่าที่จะทำได้อีกด้วย  นอกจากนั้น ยังเป็นเรื่องของจริตของเราเอง เรื่องจริตนี้จะเอาความรักชอบในกิจการเพียงอย่างเดียวเป็นที่ตั้งไม่ได้ แต่ต้องผสมกันระหว่างความชอบ ความเข้าใจในกิจการว่าทำอะไรขายให้ใคร มี 5-force ที่มีผลกับกิจการอะไรบ้าง (อ่านเรื่อง 5-force) ซึ่งจะนำมาถึงความรู้ล่วงหน้าว่าในสภาวะแบบใดกิจการจะมีกำไรมากขึ้นหรือน้อยลง และที่สำคัญคือ เรื่องเหนือความคาดหมายที่มาจากปัจจัยภายนอกของธุรกิจแต่ละประเภท ซึ่งทุกธุรกิจล้วนมีทั้งสิ้น ไม่ว่าจะจากธรรมชาติชองธุรกิจนั้นเอง ไปจนถึงหลักเกณฑ์ กฏหมาย การเมือง บางทีเกินเลยไปถึงการเมืองระหว่างประเทศก็ยังกระทบได้

เฝ้าหุ้น

ดังนั้นในการลงทุนแรกๆ กับหุ้นหรือธุรกิจหนึ่ง เราอาจจะเริ่มแต่น้อย (เรื่องนี้ใช้ได้กับทั้งนักลงทุนที่เพิ่งเริ่มลงทุนและที่อยู่ในตลาดมานานแล้ว) คือ เริ่มซื้อ วางกลยุทธ์ให้ดี ว่าจะขายตัดขาดทุนที่เท่าไร รักษาต้นทุนให้ต่ำที่สุดได้อย่างไร ไปจนถึงขายทำกำไรเมื่อใด (อ่านเรื่อง วิชาที่สี่วิชาขายทำกำไร) และอยู่กับมัน เฝ้ามัน ว่าตัวธุรกิจ ราคาหุ้น มีอะไรมากระทบบ้าง เรารู้สึกอย่างไรกับมัน เรารู้ทัน เข้าใจ และทำใจได้ไหม สุข ทุกข์ มากหรือน้อยไปกับมันแค่ไหน ถ้าเราเป็นทุกข์ หุ้นขึ้น ลง ก็ไม่เข้าใจ บริษัทจะแย่ มีข่าว แต่เรามองภาพไม่ออก ก็อาจจะต้องพิจารณาว่าเราเลือกกิจการเหมาะกับตัวเองไหม แต่ถ้าเป็นในทางตรงกันข้าม มีอะไรเรารู้สึกได้ก่อน รู้ก่อน และมีความสุขกับการวางแผนลงทุนไปกับบริษัทนั้น แบบนี้ถือว่าเลือกคู่ได้ไม่ผิด

สรุป

ไม่ว่ามือใหม่หรือเก่า ซื้อหุ้นใหม่ต้องเฝ้าทั้งสิ้น เฝ้าทั้งราคาเพื่อจำกัดความเสียหาย เฝ้าทั้งพฤติกรรมของธุรกิจเองและผลกระทบจากภายนอก เพื่อหาคู่ลงทุนที่เหมาะกับตัวเราเอง และทำให้เรามีโอกาสประสบความสำเร็จที่สุด อย่างมีความสุขที่สุด ครับ

รอราคา



ช่วงที่ราคาหุ้นกำลังปรับตัวขึ้นขึ้นลงลงแทบทุกวันอย่างนี้ก็เป็นเช่นเดียวกันที่ เราได้ยินคำว่า “รอราคา” อยู่ทุกวันเช่นกัน

ควรรอราคา อย่างว่าหรือไม่

ถามว่ารอราคานั้นถูกต้องหรือไม่ผมเองก็ตอบไม่ได้เนื่องจากว่ามีทั้งผิดและถูก ก็เพราะคนรอราคาด้วยเหตุผลต่างกัน บางคนรอราคาต่ำสุดเท่าที่จะต่ำได้ แล้วหุ้นก็วิ่งขึ้นไปยาวๆ บางคนรอราคาที่ตัวเองคิดว่าต่ำแล้ว พอได้ราคานั้นก็ซื้อเต็มแรง แล้วหุ้นก็วิ่งลงมายาวๆ ดังนั้น การรอราคาบางทีก็ถูก บางทีก็ผิด ต้องย้อนกลับไปถามใหม่ว่า เรารอราคาทำไม ราคาไหน

รออย่างไรให้ถูกเรื่อง

ที่ถูกต้องแล้วคือ เราต้องรู้ว่าเรารออะไรกันแน่ คือมีจุดอ้างอิงราคาที่ถูกต้อง เพราะราคาหุ้นแกว่งไปมาทุกวันและตลอดเวลา ถ้าเราไม่มีหลักการอ้างอิง เราจะเอาสิ่งที่เราเห็นเป็นตัวอ้างอิงว่า นั่นคือถูกนี่คือแพง ทั้งๆ ที่ความจริงแล้วมันอาจจะเป็นเพียง “ราคาเริ่มต่ำกว่าที่เราเคยเห็น หรือ ราคาเริ่มสูงกว่าที่เราเคยชิน” แค่นั้นเอง

ดังนั้นเมื่อเราต้องการซื้อหุ้นของบริษัท เราต้องซื้อหุ้นที่ราคาต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริงของมัน ลบด้วยความเสี่ยงต่างๆ ก็คือ margin of safety (MOS หรือ ส่วนเผื่อเพื่อความปลอดภัย) นั่นเอง จากนั้นก็ต้องคอยควบคุมต้นทุนให้ต่ำที่สุดเท่าที่จะทำได้ (หุ้นสภาพคล่องต่ำ คุมต้นทุนยากกว่า อ่านเรื่อง การควบคุมต้นทุน เพิ่มเติม) และในเมื่อเรามีหลักการที่แน่นอน มีจุดอ้างอิงที่แน่นอนแล้ว ก็ย่อมมีโอกาสขาดทุนน้อยลง

และถ้าไม่ขาดทุน เดี๋ยวจะได้กำไรเองครับ

การค้าค่าเงินเป็นการลงทุนหรือไม่



สองสามวันก่อน ขณะที่ผมกำลังทำงานอดิเรกอยู่ ก็มีน้องที่รู้จักกันเขียนไลน์มาถามคำถามที่ดูง่ายมากว่า “พี่ครับ การเล่น forex เป็นไงครับ คุ้มค่าที่จะลงทุนดีไหมครับ” หลังจากที่ได้รับคำถามผมเองถึงกับอึ้งไปพักหนึ่ง เพราะทั้งๆ ที่ผมเองก็ได้ยินเรื่องนี้อยู่เกือบทุกวัน แต่กลับไม่เคยหาคำตอบให้กับคำถามง่ายๆ แบบนี้

การลงทุน

ก่อนอื่นมาดูที่พื้นฐานของคำว่า การลงทุน กันก่อน คำนี้ตรงกับภาษาอังกฤษว่า invest ซึ่งแปลได้หลายอย่าง (รวมทั้งเอาเงินไปซื้อของเพื่อสร้างความพอใจให้ตัวเอง) แต่หนึ่งว่า use money to create profit หรือ “การใช้เงินเพื่อสร้างผลกำไร” (คำสำคัญคือ “กำไร”) ในขณะที่เมื่อผมอ่านคำว่า การลงทุน ในภาษาไทยทีไรก็มักคิดต่อไปว่า เอาเงินไปลงเฉยๆ แล้วหายไปหรือเปล่าก็ไม่ทราบเหมือนกัน

สำหรับผม “การลงทุน เพื่อให้เกิดผลกำไร” คือการทำในสิ่งที่เรารู้องค์ประกอบของที่มาที่ไป ว่า ในการกระทำ กิจการ ธุรกิจ นั้นๆ จะดีขึ้น ตกต่ำลง มีกำไรมากขึ้นหรือน้อยลงด้วยอะไร มึองค์ประกอบอะไรบ้าง เช่น ธุรกิจหนึ่งๆ เรามักพอจะคาดหวังได้ว่า เมื่อใดจะมีกำไรมากขึ้นหรือน้อยลง (นักลงทุนจริงๆ จะรู้ แต่นักเก็งกำไร พ่อค้าผลิตภัณฑ์ทางการลงทุนคง ไม่สนใจ เท่าไร) การจะมีความรู้ รวมทั้งความรู้สึกว่าเมื่อใดธุรกิจจะดีขึ้นหรือแย่ลงจะต้องมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับธุรกิจนั้นๆ ด้วย ไม่ใช่ดูเพียงตัวเลขต่างๆ เพียงอย่างเดียว

แล้วเป็นการลงทุนไหม

คราวนี้กลับไปที่คำถามว่า การค้าค่าเงินเป็นการลงทุนหรือไม่ถ้าโดยคำจำกัดความของผมแล้วคำว่า “การลงทุน” ตือผมต้องรู้ได้ว่าเมื่อไรที่อัตราแลกเปลี่ยนเงินใดๆ จะสูงขึ้น หรือต่ำลง มีองค์ประกอบอะไรบ้าง ถ้าไม่รู้ ก็คงเรียกว่าการลงทุน ไม่ได้ ยิ่งวันนี้พรุ่งนี้ ยิ่งไม่รู้ได้เลยว่าจะไปทางไหน ผมเองคงจะเรียกว่าลงทุนได้ยาก

แต่ถ้ารู้ ก็คงเก่งกว่าสถาบันการเงินทั้งหลายแล้วล่ะครับ เพราะแม้แต่พวกเขา หรือธุรกิจใหญ่ๆ ก็ยังต้องทำ currency swap (สัญญาคงอัตราแลกเปลี่ยนค่าเงิน) เพราะไม่รู้ทิศทางของค่าเงินนั่นเอง

ข้อยกเว้นล่ะ

ก่อนอื่นต้องบอกว่าที่คุยให้ฟังทั้งหมดที่ผ่านมาด้านบนนั้นมีพื้นฐานอยู่บนส่วนตัวผมโดยเฉพาะเท่านั้น เพราะถ้าใครคิดว่าเขาสามารถรู้ได้ว่าค่าเงินใดจะขึ้นหรือลงเมื่อใด (โดยเฉพาะระยะสั้น) หรือแม้แต่สามารถทำกิจกรรมอะไรบางอย่างที่เป็นผลให้ค่าเงินเปลี่ยนแปลงได้ในทิศทางที่ตัวเองต้องการ (คล้ายๆ กับเป็นเจ้ามือเองเลยนะ) ได้แล้วล่ะก็ การค้าค่าเงินก็อาจจะเป็นการลงทุนที่ดีสำหรับเขาก็ได้นะครับ

ความแย่ของตลาด

ความแย่และผิดเพี้ยนของตลาดการเงิน การลงทุนในทุกวันนี้คือ “เรียกทุกอย่างว่าการลงทุน” ทั้งๆ ที่หลายอย่างไม่ใช่การลงทุนเลย เนื่องจากที่จริงแล้วมันมี

• การลงทุน (จริงๆ คือรู้ว่าบริษัททำอะไร คาดการณ์แนวโน้มได้ถูกต้อง มีการวางแผนลดความเสี่ยง)
• การค้าหุ้น (ซื้อมา หวังขายไปให้ได้กำไร บางครั้งบริษัทมีชื่อเต็มว่าอะไรยังไม่รู้เลย รู้แต่ตัวย่อชื่อหุ้น)
• การเก็งกำไร (ผ่านผลิตภัณฑ์ต่างๆ ตั้งแต่หุ้น ไปจนการต่อ-รอง ว่าหุ้นหรือดัชนีใดจะขึ้นหรือลงอย่างไร)
• แมงเม่า (คือ ไม่รู้อะไรเลย เฮไหนเฮนั่นด้วย รวมทั้งถามหวย เอ๊ย! หุ้นรายวันว่าวันนี้เล่นอะไรดี)

ส่งท้าย

คนที่ประสบความสำเร็จในการลงทุนจริงๆมักจะต้องทำสิ่งที่เรียกว่า “เล่นในเกมของตัวเอง” ได้ เมื่อไรก็ตามที่เราไม่สามารถเล่นในเกมของตัวเองหรือถูกบังคับให้เล่นในเกมของตลาด เมื่อนั้นโอกาสที่เราจะขาดทุนจะสูงมาก อะไรที่เราไม่รู้องค์ประกอบที่ทำให้มันดีขึ้นหรือแย่ลง ไม่เรียกว่าการลงทุนที่ดีสำหรับเรา มันไม่ใช่เกมของเรา ก็อย่าไปยุ่งกับมันครับ